За многумина, одењето на печалба стана речиси вообичаен начин на живот, а меѓу најчестите причини се повисоките плати, побезбедните услови за работа и желбата за постабилен живот.
Во оваа потрага по нов почеток, Германија особено се издвои. За голем број луѓе од Балканот, таа е земја на можности со децении — место каде што напорната работа може да обезбеди подобар живот, да се купуваат недвижности, да се заштедат пари и да се создаде посигурна иднина.
Сепак, како што времето минува, меѓу иселениците сè повеќе се поставува прашањето кое отвора многу поширока дебата: дали живеењето и работењето во странство навистина вреди на долг рок колку што се очекуваше пред заминувањето?
Токму таква дискусија иницираше член на популарната Фејсбук група „Балканот во Германија“, кој постави кратко, но провокативно прашање за вредноста на децениите работа во Германија и пензијата што на крајот би изнесувала 1.100 евра.
„Работиш 40 години во Германија, чекаш додека не наполниш 67 години, а потоа добиваш пензија од 1.100 евра… Дали вреди, да работиш во странска земја?“, праша тој.
Неговата објава набрзо предизвика бројни реакции, а коментарите покажаа колку биле различни искуствата на луѓето што го напуштиле Балканот.
Во Германија барем имате можност да заштедите нешто
Една корисничка смета дека вредноста на работата во Германија не може да се види само преку износот на пензијата што некој ќе ја добие по завршувањето на работниот век. Како што истакна таа, важна е и можноста за штедење во текот на децениите поминати на работа.
„Дури и да е така, имате можност да штедите во текот на тие години. На Балканот, не само што не можете ништо да штедите, туку земате кредити за да преживеете. И на крајот добивате мизерна пензија“, напиша таа.
Сличен став изрази и друг корисник, кој ја спореди тежината на работењето во странство со условите во земјите од кои многумина емигрирале: „Дури и дома си ја кршиш кичмата за 400 евра, а потоа едвај сврзуваш крај со крај.“
Со други зборови, дел од учесниците во дискусијата веруваат дека физички тешката работа не е проблем што постои само во Германија. Разликата, според нивните искуства и мислења, е првенствено во можноста да се заработи доволно за посигурна иднина во текот на самиот работен век.
Многу луѓе ги инвестираа парите од Германија во недвижности на Балканот
Една корисничка ја истакна онаа што ја смета за клучна разлика помеѓу работењето во Германија и работењето во матичните земји. Според неа, многу луѓе кои работеле во Германија со децении успеале да го решат проблемот со домувањето или да стекнат недвижен имот во својата татковина.
„Сите ние, работејќи во Германија, се осигуравме со куќи и станови на Балканот, па, искрено, уживате во таа пензија како крал — ако ја дочекате“, напиша таа.
Овој поглед на животот во странство го делат и други членови на групата. Според нив, пензија од 1.100 евра можеби е недоволна за удобен живот во Германија, но нејзината вредност изгледа многу поинаку ако лицето се врати во својата земја по пензионирањето.
„Вреди кога ќе се пензионирате да се вратите во вашата земја. Во спротивно, со 1.100 евра во Германија имате пари само за леб и сол“, додаде друг корисник.
Потоа, еден коментатор го спореди германскиот пензиски систем со бенефициите што ги очекуваат работниците на Балканот: „Дури и во сопствената земја си го кршиш грбот, но потоа ти даваат пензија со која немаш ни за храна.“ Друг корисник, со доза иронија, додаде: „Не, повеќе вреди да се работи за 400 евра и да се добива пензија од 300 евра во нашите заостанати земји.“
„Не градете палати, инвестирајте во станови“
Меѓу бројните коментари се издвои еден корисник кој верува дека целата иднина не треба да се базира исклучиво на државната пензија, без разлика дали станува збор за Германија или за балканските земји. Тој праша колку пензија го чека лицето кое целиот свој работен век го поминало во родната земја, а потоа понуди свој став за тоа како луѓето можат да обезбедат дополнителен приход за староста.
„Колку пензија те чека долу? Целта е да се обидеш да започнеш сопствен бизнис во текот на тие 40 работни години, што ќе бидат пари на страна за старите денови“, напиша тој.
Тој верува дека, наместо да инвестираат големи суми пари во изградба на раскошни куќи кои честопати остануваат недоволно искористени, луѓето треба да размислат за други форми на инвестирање:
„Наместо да градите палати во вашето село и да ставате лавови на портата, купувајте станови и изнајмувајте ги. Со текот на времето, цената на квадратен метар ќе се зголеми и ќе имате што да продадете за да уживате.“
Секако, тој додаде дека е свесен дека повеќето луѓе немаат доволно заштеди едноставно да купат стан во готово, па затоа го посочува купувањето недвижност со помош на кредит како едно од решенијата:
„Секако дека немаат сите пари за стан, но за тоа служат кредитите. Си ја работиш работата, земаш кредит за стан, го изнајмуваш за да ја покрива ратата и сепак да ти остане нешто малку на страна. Годините минуваат, станот се исплаќа сам, а за 20 години го продаваш за двојно поскапо. Не е сè едноставно, има одржување, но на крајот се исплаќа богато.“
Дали 1.100 евра се доволни за мирна старост?
Дискусијата во Фејсбук групата покажа дека одговорот на прашањето дали вреди да се работи 40 години во Германија не зависи само од конечниот износ на пензијата:
Можност за заштеда: За некои, најголемата предност е токму можноста да заработат и да заштедат повеќе за време на работниот век отколку што би можеле во земјата од која заминале.
Недвижности на Балканот: Други нагласуваат дека, благодарение на нивната работа во Германија, купиле куќи или станови во татковината, што го прави враќањето по пензионирањето финансиски многу поприфатлива опција.
Дополнителни извори на приход: Трети веруваат дека најважно е во текот на работниот век да не се потпираат само на државната пензија, туку да создадат дополнителен извор на приход — преку сопствен бизнис, штедење или инвестирање во недвижности.
Едно е јасно од бројните коментари: дилемата дали се исплаќа да се „скрши грбот во странска земја“ нема едноставен одговор. Додека Германија им овозможи на некои да стекнат имот и да си обезбедат фонд за старост, други се прашуваат дали пензија од 1.100 евра може да биде доволна за достоинствен живот, особено ако некој одлучи да остане во Германија.
Затоа, едно прашање поставено од еден балкански иселеник се претвори во многу поширока дискусија за емиграцијата, заработката, заштедите, недвижностите и иднината. Се чини дека многумина се согласуваат барем за едно нешто — само износот на пензијата не ја кажува целата приказна. Многу зависи од тоа што човекот успеал да создаде во текот на четириесетте години работа и дали ќе ја помине староста во скапата Германија или ќе се врати таму каде што некогаш започнал.
