Опозициската Демократска унија за интеграција (ДУИ) ќе бара политичка и кривична одговорност за преземањето на поранешната Стопанска банка Битола од страна на српската „Алта банка“, изјави потпретседателката на партијата Арта Биљали Зендели во интервју за емисијата „Трилинг“.
Таа оцени дека случајот треба да биде предмет не само на собраниска надзорна расправа, туку и на проверки од обвинителството, финансиската полиција и другите надлежни институции.
„Јас и како правник и како кривичар мислам дека надзорот за овој случај треба да оди надвор од надзорните расправи. Ние имаме судови, обвинителства, финансиска полиција коишто треба да проверат и да водат постапка“, изјави Биљали Зендели.
На прашањето дали ДУИ ќе бара и политичка и кривична одговорност, таа одговори потврдно.
Нејзините барања доаѓаат по воведувањето привремена администрација во „Алта банка“ АД Битола, откако на мнозинскиот сопственик, „Алта банка“ АД Белград, му беше одземена дозволата за работа во Србија.
Биљали Зендели смета дека надлежните институции треба да одговорат како била одобрена трансакцијата со која српската банка станала мнозински сопственик на битолската банка.
Таа ги посочи гувернерот на Народната банка Трајко Славески, претседателката на Комисијата за хартии од вредност и Владата предводена од ВМРО-ДПМНЕ и ВЛЕН како институционални и политички актери од кои очекува одговорност.
Според неа, преземањето не можело да се реализира без знаење и поддршка од највисоките државни структури.
Таа го поврза влезот на српската банка со, како што го нарече, политичкиот сојуз меѓу Виктор Орбан, Александар Вучиќ и Христијан Мицкоски.
„Цената ја плаќаат граѓаните“
Биљали Зендели изјави дека најголемите последици од случувањата ги чувствуваат граѓаните и малите компании што имаат сметки во банката.
Таа посочи на тешкотиите со кои се соочуваат пензионерите, работниците и сопствениците на мали бизниси при пристапот до своите средства.
Според неа, случајот може да ја наруши довербата не само во „Алта банка“, туку и во поширокиот банкарски систем.
Таа предупреди дека продолжувањето на неизвесноста може да ги поттикне граѓаните да ја преиспитуваат сигурноста на своите депозити.
Народната банка, меѓутоа, соопшти дека македонската „Алта банка“ продолжува да работи и дека е ликвидна и високо капитализирана.
Регулаторот нагласи дека привремената администрација е заштитна мерка, а не последица на утврдена несолвентност на банката во Битола.
Шест инвеститори заинтересирани за преземање
Народната банка на 1 ноември воведе администрација во „Алта банка“ АД Битола за период од три месеци.
Според официјалното соопштение, мерката била преземена поради одземањето на дозволата за работа на „Алта банка“ АД Белград, која поседува 95,336 проценти од капиталот на македонската банка.
Истовремено, Народната банка ја повлекла согласноста на српската банка за квалификувано учество во сопственоста на банката во Битола.
Гувернерот Трајко Славески во петокот соопшти дека шест инвеститори се заинтересирани за преземање на банката, а со две домашни банки веќе биле остварени контакти.
Според него, продажбата е најреалното решение за зачувување на банката и заштита на средствата на клиентите.
Народната банка најави и постепено олеснување на ограничувањата за располагање со средствата, вклучително и зголемување на неделниот лимит за користење платежни картички и отворање дополнителни шалтери.
Критики и за европскиот извештај
Во интервјуто, Биљали Зендели се осврна и на Извештајот на Европската комисија за 2026 година, оценувајќи дека во клучните реформски области преовладуваат оценките за ограничен или никаков напредок.
Таа ги посочи борбата против корупцијата, организираниот криминал и уставните измени како нерешени прашања што продолжуваат да го забавуваат европскиот пат на Северна Македонија.
Според неа, извештајот повторно го отвора и прашањето за примената на Бадентеровото мнозинство.
Биљали Зендели го поврза ова прашање со легитимитетот на албанските партии во владејачката коалиција, што претставува долгогодишна политичка позиција на ДУИ.
Во извештајот на Европската комисија се посочува недостигот од Бадентерово мнозинство за усвојување на одредени законски решенија, но тоа само по себе не претставува оценка на Комисијата за легитимитетот на Владата.
Брвеница и влијанието на Али Ахмети
Потпретседателката на ДУИ се осврна и на локалните избори во Брвеница, каде што кандидатот на коалицијата предводена од ДУИ, Аркин Јахији, победи во вториот круг.
Таа не се согласи со оценките дека резултатот е последица единствено на демографската структура на општината.
Според Биљали Зендели, политичкото влијание на лидерот на ДУИ Али Ахмети и незадоволството од работата на Владата придонеле за изборниот исход.
Таа оцени дека резултатот претставува порака од гласачите за односот на власта кон меѓуетничките прашања.
