Ларингитис е воспаление на мукозната мембрана на гркланот кое се манифестира со засипнатост. Гласот е слаб, а понекогаш не можеме да зборуваме поради воспалението. Во повеќето случаи ларингитисот е привремен и се подобрува со одмор и домашна нега. Кога симптомите траат подолго од неколку недели или се придружени со болка или тешкотии при дишење, важно е да се оди на преглед.
Важна улога во продукцијата на глас и голтањето
Ларинксот е еден вид премин помеѓу горниот и долниот респираторен тракт. Сместен е помеѓу фаринксот и трахеата. Ларинксот игра важна улога во создавањето на гласот, но и во голтањето. Кога голтаме, дел од ларинксот ја затвора трахеата, така што храната оди во хранопроводот, а не во дишните патишта. Над ларинксот е грлото (фаринксот), мускулен канал што ги поврзува носот и устата со трахеата и хранопроводот.
– Ларингитис значи воспаление на ларинксот. Ларинксот содржи чувствителни гласни жици. Кога ќе се воспалат, тие отекуваат и се вкочануваат, што го отежнува испуштањето нормален звук – вели д-р Мајкл Лернер, ларинголог на „Јејл медицина“, специјализиран за гласовни нарушувања.
Што предизвикува ларингитис?
Најчеста причина за ларингитис е инфекција на горните дишни патишта, како што се настинка, грип или ковид-19. Овие инфекции најчесто се вирусни и можат да предизвикаат воспаление на гркланот и на околните ткива.
Д-р Мајкл Лернер вели дека воспалението на мукозната мембрана на гркланот може да биде и последица на преоптоварување на гласот – продолжено зборување, викање, навивање или пеење. Ларингитисот се јавува и при алергии или како резултат на чад и загадување на воздухот. Понекогаш причината е ларингофарингеална рефлуксна болест, кога киселината од желудникот, пепсинот и жолчните соли се враќаат во грлото и фаринксот – симптомите се хронична засипнатост и чувство на „грутка“ во грлото.
Многу поретко, бактериските или габичните инфекции можат да предизвикаат ларингитис. Габичниот ларингитис е поверојатен кај луѓе што користат стероидни инхалатори. Пушењето и пиењето алкохол можат да го иритираат гркланот и да ги влошат симптомите.
– Иако ракот на грлото не е типична причина за ларингитис, постојаната засипнатост или болката во грлото секогаш треба внимателно да се испита. Скрининг за рак правиме кога симптомите не исчезнуваат или кога се присутни други загрижувачки знаци – вели д-р Лернер.
Дали премногу зборување може да предизвика ларингитис?
Да, прекумерната употреба на гласот може да доведе до вид повреда наречена фонотраума, според докторот. Луѓето што многу зборуваат поради природата на нивната работа, како што се наставниците, родителите, тренерите, актерите и пејачите, можат да имаат промени во гласот откако ќе зборуваат предолго, особено кога се обидуваат да ја надминат бучавата во нивната околина.
– Кога зборуваме или пееме, нашите гласни жици постојано се судираат и вибрираат, често стотици пати во секунда. Тие повторени судири со гласните жици можат да предизвикаат оток, слично на повредите од прекумерна употреба на зглобовите или мускулите – објаснува д-р Лернер.
Како се дијагностицира ларингитисот?
Ларингитисот генерално се дијагностицира врз основа на симптомите и физичкиот преглед. Кога симптомите се постојани или нејасни, вашиот лекар може да ве упати кај специјалист за уво, грло и нос (ОРЛ).
Специјализираните прегледи можат да дадат повеќе информации. Ларингоскопијата може да биде индиректна или директна. Таа е индиректен дел од оториноларинголошкиот преглед и се користи ларингеално огледало. Директно се користат оптички инструменти, како што се флексибилна или ригидна ендоскопска опрема со светло и камера на крајот, што дава подетален поглед на структурите во грлото.
Како се третира ларингитисот?
Третманот зависи од причината, а конзервативните мерки обично се доволни за враќање на гласот. Се препорачува гласот да се одмори колку што е можно повеќе и да се пие доволно вода. Овлажнувачите на воздух се исто така корисни, а треба да се избегнува чад од тутун.
Лекарите нагласуваат дека антибиотиците се користат само кога е потврдена бактериска инфекција. Кога рефлуксот придонесува за симптомите, промените во животниот стил и лековите против рефлукс можат да помогнат.
– Бонбоните што содржат ментол можат да предизвикаат иритација кај некои луѓе и најдобро е да се избегнуваат – советува д-р Лернер.
Кога треба да посетиме лекар?
Во повеќето случаи гласот се враќа по две до четири недели. Ако засипнатоста трае подолго, треба да побараме стручна помош. Се препорачува да одиме на преглед ако засипнатоста трае подолго од четири недели, ако имаме симптоми на болно грло, тешкотии при голтање или дишење, или ако често го губиме гласот без јасна причина.
Како можеме да спречиме ларингитис?
Основни превентивни мерки се често миење на рацете за намалување на вирусните инфекции. Треба да избегнуваме пушење и пасивно изложување на чад од тутун. Ако зборуваме или пееме долго време, советот е да молчиме секогаш кога е можно и да избегнуваме викање или шепотење.
Извор: eklinika.telegraf.rs
Фото: Freepik
