домаМакедонијаЦената на струјата на ХУПЕКС порасна за 12% - поскапувањето може да...

Цената на струјата на ХУПЕКС порасна за 12% – поскапувањето може да се одрази на целиот регион и на Македонија 

- Advertisement -spot_img

Висок раст на цената на струјата на берзите – поскапувањето може да влијае и на цената на струјата за македонските граѓани 

Просечната берзанска цена во последните 10 дена е за околу 12 отсто над октомврискиот просек. Според споредливите податоци на Еуростат, цената за македонските домаќинства е речиси 59 отсто пониска од просекот на ЕУ.

Просечната цена на електричната енергија на унгарската берза ХУПЕКС во периодот од 8 до 17 ноември 2026 година изнесуваше 273,93 евра за мегават-час, што е за околу 12,1 отсто повеќе од октомврискиот просек од 244,43 евра. Последните 10 дена ги одбележаа нагли поскапувања и намалувања, со највисока просечна дневна цена од 400,29 евра за мегават-час. Ваквите движења ја покажуваат изложеноста на регионалниот пазар на брзи промени во трошоците за набавка на струја.

На 8 ноември просечната дневна цена на пазарот „ден однапред“ изнесуваше 251,68 евра за мегават-час. Следниот ден се искачи на 373,20 евра, а на 10 ноември достигна 400,29 евра. Тоа е зголемување од околу 59 отсто за само два дена.

По овој скок следуваше намалување, до 171,47 евра на 15 ноември, а потоа нов раст до 244,59 евра на 17 ноември, односно за 42,6 отсто во однос на цената од 15 ноември. Цената на крајот на десетдневниот период сепак е за 2,8 отсто пониска од онаа на почетокот. Податоците покажуваат изразени осцилации, при што просекот за анализираните 10 дена останува над октомвриското ниво.

Повисоки трошоци за набавка во регионот

Високите берзански цени беа присутни и на другите регионални пазари. На 10 ноември просечните дневни цени во Романија и во Бугарија надминаа 400 евра за мегават-час, во Србија цената достигна околу 361 евро, а на македонскиот пазар МЕМО околу 349 евра. Овие вредности покажуваат дека притисокот врз набавните цени е поширок регионален предизвик.

Пазарите на електрична енергија се поврзани преку прекуграничната трговија и преносната инфраструктура. Расположливото производство, потрошувачката и капацитетите за пренос влијаат врз тоа колку струја може да се обезбеди од соседните системи и по која цена. Затоа движењата на ХУПЕКС се значаен сигнал за регионот, додека цените на одделните национални пазари можат да се разликуваат.

Практично, за снабдувачите што треба да обезбедат дополнителни количини на краткорочниот пазар, ваквите скокови значат поскапа набавка. Кај компаниите чии договори се врзани за берзански индекси, тие можат побрзо да се одразат врз трошоците за електрична енергија и производството. Влијанието зависи од договорената цена, периодот на снабдување и количините што се однапред обезбедени.

Македонската цена за домаќинствата значително под просекот на ЕУ

Според најновите податоци на Еуростат, за првото полугодие од 2026 година, просечната цена на електричната енергија за домаќинствата во Македонија изнесува 11,68 евра за 100 киловат-часови, наспроти 28,32 евра во Европската Унија. Тоа е разлика од 58,8 отсто, односно речиси 59 отсто пониска цена од просекот на ЕУ.

Македонската цена е пониска од цените во 26 од 27 земји членки на Унијата. Единствено Унгарија има пониска номинална цена за оваа категорија домаќинства. Споредбата се однесува на годишна потрошувачка од 2.500 до 4.999 киловат-часови и ги вклучува даноците и давачките.

Цените за домаќинствата во Македонија се утврдуваат во регулирана постапка, врз основа на одлуките на Регулаторната комисија за енергетика. Сепак, доколку високите берзански цени се задржат подолг период, тие можат да ги зголемат трошоците за набавка на електрична енергија, што при следните регулаторни пресметки можат да создаде притисок врз крајните цени.

Растот на цената на струјата и генералната нестабилност на енергетскиот пазар во изминатите години ја нагласуваат потребата од сигурно домашно производство, навремено обезбедување на потребните количини и функционална мрежна инфраструктура. Овие фактори се значајни за ограничување на изложеноста на краткорочни ценовни скокови и за одржување стабилно снабдување за граѓаните и стопанството.

- Advertisement -spot_img
Најчитани
- Advertisement -spot_img
Stay Connected
10,404фановикако
61,453претплатницисе претплатите
- Advertisement -spot_img
Поврзани вести
- Advertisement -spot_img