Цаца Николовска предупредува дека независно правосудство не може да се изгради ако судиите одлучуваат според партиски очекувања, а напредуваат според политичка блискост. Поранешната судијка во Европскиот суд за човекови права, Маргарита Цаца Николовска, во интервју за 25 минути на Тв24, ги издвојува отпорноста на притисоци, квалитетот на пресудите и професионалното знаење како основа за враќање на довербата во судството.
Според неа, судијата мора да ги заштитува правата на граѓаните и кога одлуката предизвикува незадоволство кај партиски раководители или негативни медиумски реакции. Политичката определеност не смее да го замени законскиот основ, особено во предмети што ја засегаат приватната сопственост и правната сигурност.
Таквиот пристап подразбира судијата да биде подготвен да донесе и непопуларна одлука, доколку таа произлегува од законот. Јавната критика не ја укинува обврската за независно одлучување, а политичките очекувања не смеат да станат мерило за исправноста на пресудата.
Николовска се осврнува и на сопственото искуство по враќањето од Стразбур. Разрешувањето од Врховниот суд го опишува како пример за политички притисок, нагласувајќи дека ваквите постапки испраќаат штетна порака до целата судиска професија. Последиците, според нејзината оценка, го надминуваат поединечниот случај и го погодуваат угледот на судската власт.
За професионалното напредување таа предлага јасни и проверливи критериуми. Работата на судиите треба да се следи преку податоци за потврдените, преиначените и укинатите пресуди, но и преку причините поради кои повисоките судови интервенирале во нивните одлуки.
Во таквото оценување, суштинско место треба да има квалитетот на судиската работа. Транспарентната евиденција би овозможила унапредувањето да се темели врз стручност и резултати, наместо врз неформални влијанија. Јавноста, пак, би добила појасна слика врз каква основа се избираат судиите за повисоки функции.
Николовска ја нагласува и потребата од постојана едукација. Темелното познавање на правото, подготовката за правосудниот испит и понатамошното усовршување ги посочува како неопходни услови за одговорно постапување по сложени предмети.
Посебно место во нејзиното излагање има пренесувањето на искуството меѓу генерациите. Стручните разговори за тешки правни прашања и неформалното менторство им овозможуваат на помладите судии да учат од поискусните колеги, а на судовите да го развиваат сопствениот професионален капацитет.
