Европската Унија со години го проширува својот политички и економски простор, а паралелно со европската перспектива на Западен Балкан се создава сè посилна регионална интеграција.
Тоа веќе не е само идеја за соработка. Земјите од регионот постепено ги поврзуваат своите пазари, го олеснуваат движењето на луѓе, стоки, услуги и капитал и градат механизми за заедничко економско функционирање.
Следниот чекор е продлабочување на ова поврзување и создавање траен регионален сојуз.
Таквиот сојуз нема да биде враќање на поранешната држава, ниту копија на Југославија. Ќе биде нов модел на поврзување на независни држави, со заеднички економски интереси, регионални институции и механизми за координација.
Европската Унија, истовремено, го поддржува регионалното поврзување како дел од процесот на приближување на Западен Балкан кон европскиот пазар и европските институции. Но додека членството во ЕУ останува долгорочен процес, регионалната интеграција се продлабочува многу побрзо.
Токму затоа Балканот оди кон нова политичка и економска реалност.
Во основата на новиот сојуз ќе биде економијата: заеднички пазар, полесно движење на работници, стоки и капитал, инфраструктурно поврзување и усогласување на правилата. Но кога државите почнуваат трајно да ги усогласуваат своите економски политики и интереси, природно се создава простор и за посилна политичка координација.
Тоа значи дека регионот постепено добива сопствена структура на поврзаност.
Новата регионална заедница нема да биде „нова Југославија“. Разликата е суштинска: државите ќе останат независни, но ќе имаат заеднички интереси и институционални механизми за нивно остварување.
Затоа прашањето повеќе не е дали Балканот ќе се поврзува, туку колку далеку ќе оди тој процес и каква форма ќе добие новиот сојуз.
Европската интеграција и балканското поврзување не мора да бидат спротивставени процеси. Напротив, регионот може истовремено да се движи кон ЕУ и да гради сопствена регионална структура.
Она што се создава пред очите на јавноста е нов балкански простор – економски поврзан, институционално координиран и сè повеќе зависен од заедничките интереси.
Балканот не се враќа во минатото. Тој оди кон нов сојуз – со нови правила, нови институции и нова политичка реалност.
