Дали светот ќе се соочи со недостиг на пченица и дали ќе има зголемување на цената на житото на светскиот пазар?
Имено, Украина и Русија, како што најавуваат локалните аналитичари, најверојатно ќе произведуваат и извезуваат помалку жито оваа година отколку во претходните години, што би можело да предизвика недостиг од повеќе од една четвртина од светските потреби, пишува украинскиот портал 24.ua.
Имено, Русија и Украина се меѓу петте најголеми извозници на жито во светот, а Чикашката берза, како најважна берза за пченица, веќе регистрираше зголемување на цената од 15 проценти, додека украинските аналитичари сметаат дека, доколку ситуацијата не се подобри, тоа би можело да доведе до раст од дури 25 до 30 проценти.
Паника кај азиските увозници
Овие мрачни прогнози предизвикаа вистинска паника, пред сè, кај најголемите азиски увозници како што се Индија, Бангладеш и Индонезија, кои веќе се свртуваат кон пазарите на Австралија, Канада, САД, Романија и Бугарија, а особено алармот заѕвони во Африка, која најмногу увезува жито од Украина и Русија, и се плаши дека, покрај недостатокот на жито, ќе следат нови зголемувања на цените, со кои нема да можат да се справат, пишува Јутарњи лист.
Русија заработува од извозот на жито над 15 милијарди долари, а Украина околу 22 милијарди долари годишно. Сега се претпоставува дека двете земји би можеле да изгубат најмалку една третина од сегашниот род ако продолжи оваа ситуација, што сигурно ќе има влијание врз светскиот пазар на жито. Мора да се признае, некои аналитичари велат дека овој недостиг би можел да се покрие од други пазари, но цените ќе бидат повисоки поради зголемената побарувачка и поскапиот транспорт, иако украинскиот бизнис портал РБК наведува дека тамошните аналитичари сметаат дека е практично невозможно да се компензираат изгубените количини од други добавувачи, ако фактичката „загуба“ ги надмине предвидените 15 проценти.
На Украина ѝ недостасуваат магацини
Според украинскиот министер за земјоделство, Тарас Висоцки, ако пристаништата останат блокирани, приближно 30 милиони тони украински земјоделски извоз можеби нема да стигнат до светските пазари. Висоцки наведува дека, доколку ова продолжи, Украина нема да има доволно капацитет за складирање за новата жетва веќе во ноември, а глобалните цени на храната ризикуваат зголемување од најмалку 25-30 проценти, а во моментов, пишува порталот Медуза, извозот на руска пченица преку пристаништето Новоросијск е практично целосно суспендиран бидејќи беше „жртва“ во неодамнешните украински напади, што би можело да влијае на целиот глобален пазар.
Затоа, Киев преговара за копнени рути за извоз со Романија, Полска, Унгарија, Словачка и Молдавија, но ваквите пратки се поскапи од морските пратки и честопати се непрофитабилни, бидејќи транзитните „маржи“ се преголеми, според украинскиот портал РБК Украина.
Во исто време, се проценува дека руските испораки овој месец би можеле да бидат помалку од половина од просекот за последните пет години. Поради постојаните украински напади врз руската нафтена инфраструктура и рафинерии, во Русија има голем недостаток на гориво, дури и за земјоделски машини. Затоа, според независниот руски економски експерт Игор Липшиќ, горивото се рационализира и за земјоделството, па проценките се дека дури 10 до 20 проценти од родот би можел да скапува на полињата, а се очекува извозот на жито да се намали за 15 проценти во споредба со 2024 година. Поради целата оваа ситуација, руските независни економски аналитичари најавуваат дека инфлацијата ќе се искачи на десет проценти, а цената на основните прехранбени производи се очекува да се зголеми за над 25-30, а во некои случаи и до 50 проценти.
Руските залихи се топат
Дури и пред тие напади врз руските рафинерии, Рускиот сојуз на извозници и производители на жито предупреди дека недостигот на руски залихи на пченица оваа сезона би можел да достигне 30-35 милиони тони – приближно 15 проценти од обемот на глобалната трговија, според порталот Медуза. Според аналитичарите на истражувачката компанија SovEcon, пишува порталот RBK Украина, доколку Азовското Море сè уште биде затворено за сообраќај поради војната, а пристаништето Новоросијск не успее да се „реанимира“, Русија можеби нема да може да испорача од 5 до 10 милиони тони пченица на светскиот пазар во втората половина од оваа година, а минатата година Русија извезе над 61 милион тони жито, вклучувајќи 46 милиони тони пченица.
