Високата претставничка на Европската Унија за надворешни работи и безбедносна политика, Каја Калас, се најде под зголемен притисок во европските дипломатски кругови, откако некои претставници на ЕУ оценија дека нејзиниот настап е сè повеќе определен од речиси исклучиво фокусирање на Русија.
Како што пишува „Политико“, повикувајќи се на европски дипломати и претставници, загриженоста за пристапот на Калас постоела уште пред таа да ја преземе функцијата шеф на европската дипломатија на крајот на 2024 година. Дел од соговорниците на тој медиум сметале дека поранешната естонска премиерка е „премногу опседната со Русија“, што, како што е наведено, го отворило прашањето дали е способна да води широка и избалансирана надворешна политика на ЕУ.
Според „Политико“, еден висок европски дипломат го опишал тоа со иронична забелешка: „Ако ја прашате Калас каде е Африка, таа можеби ќе каже дека е јужно од Русија“.
Таа реченица, иако изговорена како шега, ја одразува сè повидливата нервоза на администрацијата во Брисел поради начинот на кој Калас ги поставува приоритетите. Нејзината политичка биографија, обележана со суров став кон Москва уште од времето кога беше премиер на Естонија, во Брисел сè повеќе се гледа како предност во украинското прашање, но и како ограничување во поширокото дејствување на Унијата во надворешната политика, анализира медиумот.
Од 1 декември 2024 година, Каја Калас е висока претставничка на ЕУ за надворешни работи и безбедносна политика и потпретседател на Европската комисија. Нејзината официјална улога подразбира водење на надворешната и безбедносната политика на Унијата, претседавање со Советот за надворешни работи и усогласување на ставовите на 27-те земји-членки во областите каде што постигнувањето единство е често најтешкиот дел од работата.
Според европските медиуми, критиките против неа не се поврзани само со нејзиниот став кон Русија. Како што се истакнува, Калас постојано предизвикувала непријатност во Европската комисија и меѓу лидерите на земјите-членки поради нејзините директни и недоволно координирани изјави. Нејзините критичари ги посочуваат споредбите меѓу Израел и Јужна Африка од времето на апартхејдот, како и острата оценка на трговската политика на Кина, како контроверзни примери.
„Политико“ претходно објави дека некои дипломати и претставници на ЕУ ја прекориле Калас дека во првите месеци од нејзиниот мандат се однесувала како да е сè уште премиер на националната влада, а не претставник на сложен европски блок во кој секоја главна порака за надворешна политика мора внимателно да се координира. Во овој контекст, беше наведено и дека некои од нејзините изјави за војната во Украина предизвикале резерви кај дипломатите, бидејќи звучеле како став на целата Унија, иако претходно не биле секогаш договорени во таа форма.
Нејзините изјави од 28 мај, кога, зборувајќи за можни преговори за Украина, привлекоа особено внимание, таа рече дека можните воени ограничувања не можат да се наметнат само на Киев, туку дека тие ќе мора да важат и за Москва. Калас потоа изјави дека Русија ќе мора да ги почитува меѓународните договори, суверенитетот на соседните држави и да го прифати принципот на реципрочни ограничувања доколку такви услови се бараат од Украина.
Москва остро реагираше на овие пораки. Рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров ги нарече нејзините барања за воведување воени ограничувања на Русија „идиотски“, велејќи дека не сака да коментира за таквите изјави.
Сепак, во Брисел не е спорно само дека Калас се залага за тврда линија кон Москва, туку дека, според нејзините критичари, таа линија сè повеќе станува рамка преку која таа ги набљудува и другите глобални прашања. За дипломатијата на ЕУ, која истовремено мора да одржува односи со Африка, Кина, Блискиот Исток, Индија, Латинска Америка и САД, таквата ориентација може да стане политички товар.
Официјално, Европската комисија ја претставува Калас како политичар чија задача е да ја направи надворешната политика на ЕУ „постратешка и поодлучна“, но внатрешните забелешки покажуваат дека дел од европскиот дипломатски апарат се плаши дека нејзиниот стил произведува повеќе отпор отколку согласност, пишува медиумот.
