Индексот на цените на храната на Организацијата за храна и земјоделство (FAO) на ОН се зголеми трет месец по ред во април, главно поради повисоките трошоци за енергија и нарушувањата поврзани со конфликтите на Блискиот Исток.
Затворањето на Ормутскиот теснец би можело да предизвика ново глобално зголемување на цените на храната во следните шест до 12 месеци, предупредува FAO, додека војната на Блискиот Исток сè повеќе ги загрозува глобалните синџири на снабдување.
Организацијата предупредува дека нарушувањата во транспортот на енергија и ѓубрива би можеле да предизвикаат верижна реакција што на крајот би се прелеала на полиците во продавниците низ целиот свет.
Според проценките на ФАО, последиците повеќе нема да бидат ограничени на пазарот на енергија. Кризата би можела да се прелее на ѓубривата, земјоделското производство и на крајот, на цените на храната што ги плаќаат потрошувачите низ целиот свет.
„Земјите мора итно да почнат да размислуваат како да ја зголемат отпорноста на своите економии на таков шок и да ги намалат можните последици“, предупреди главниот економист на ФАО, Максимо Тореро.
Ормутскиот теснец е еден од најважните светски трговски патишта, низ кој поминува голем дел од глобалната трговија со енергија и суровини. Секое сериозно затворање или прекин на сообраќајот веднаш ги зголемува трошоците за енергија, а со тоа и трошоците за земјоделско производство.
ФАО предупредува дека кризата може да се развие во неколку фази: прво, зголемување на цените на енергијата, потоа зголемување на цените на ѓубривата и семето, потоа пад на приносите, зголемување на цените на земјоделските суровини и конечно, силна инфлација на храната.
Првите знаци се веќе видливи. Индексот на цените на храната на FAO порасна трет месец по ред во април, главно поради повисоките трошоци за енергија и прекините поврзани со конфликтите на Блискиот Исток.
Најголемиот ризик им се заканува на посиромашните земји во Азија, Африка и Латинска Америка, кои зависат од увозот на азотни ѓубрива од Блискиот Исток, додека голем дел од населението веќе го троши поголемиот дел од својот приход на храна.
Предупредувањето на ФАО доаѓа во време кога Европската комисија се обидува да осмисли нова стратегија за ѓубрива и безбедност на храната. Брисел моментално се фокусира на долгорочни мерки, како што се рециклирање на земјоделски отпад и ѓубриво, но ги избегнува најбрзите потези што веднаш би ги намалиле трошоците за европските земјоделци, како што се суспендирање на царините за руските и белоруските ѓубрива или привремено олеснување на даноците за јаглерод.
Затоа, FAO ги повикува владите итно да обезбедат алтернативни трговски патишта, да избегнуваат забрани за извоз на храна и да ги заштитат хуманитарните синџири на снабдување за да спречат уште една глобална криза со храна.
