Земјоделците во Северна Македонија се соочуваат со двоен удар – земјоделските трошоци се зголемиле за 7 проценти, додека цените на земјоделските производи се намалиле за 2,2 проценти. Според официјалните податоци, најголем раст на трошоците е забележан кај транспортната опрема, енергијата, горивата и земјоделската механизација. Во исто време, се намалиле цените на сточарските производи, овошјето, грозјето и зеленчукот, што дополнително ја влошува и онака тешката положба на земјоделците, пренесува Zhurnal.
Трошоците +7%, производите -2,2%
Земјоделците денес се наоѓаат во опасна економска спирала во која нивните трошоци растат, додека приходите се намалуваат. Растот од 7 проценти на земјоделските трошоци претставува сериозен товар за земјоделците, кои и досега работеа со минимални профитни маржи. Зголемувањето на цените на инпутите – од горивата до механизацијата – ја прави секоја земјоделска сезона сè поскапа.
Од друга страна, пазарот не го вреднува соодветно нивниот труд. Цените на земјоделските производи се намалиле за 2,2 проценти, со што се намалува вредноста на трудот на земјоделците. Сточарските производи, овошјето, грозјето и зеленчукот, сектори кои традиционално се столбови на домашното земјоделство, се продаваат по пониски цени, оставајќи ги земјоделците без доволно приходи за покривање на основните трошоци.
Овој дисбаланс меѓу трошоците и приходите е сериозен сигнал за состојбата во руралната економија. Доколку трендот продолжи, многу земјоделци би можеле да се откажат од обработката на земјиштето, што дополнително ќе го ослаби земјоделскиот сектор. Без навремени мерки, денешната криза може да прерасне во сериозен проблем за целиот земјоделски сектор.
Северна Македонија, и покрај плодното земјиште, е зависна од увоз
Северна Македонија располага со плодна земја, но недостигот од долгорочна стратегија го прави земјоделството ранливо и нестабилно. Селата се празнат, земјоделските површини остануваат необработени, додека младите се откажуваат од земјоделството поради недостиг на перспектива. Оваа состојба ја зголемува зависноста на земјата од увоз на земјоделски и прехранбени производи од странство.
Наместо да се изгради одржлива политика за задржување и поддршка на земјоделците, државата често реагира само со привремени мерки. Субвенциите се распределуваат без јасна долгорочна визија, што не успева да ја врати довербата на земјоделците во оваа професија. Без вистинска стратегија, земјоделството не може да биде конкурентно и да обезбеди економска стабилност.
Неопходно е земјоделските политики да се фокусираат на реална поддршка, како што се соодветно креирани субвенции, инвестиции во современа технологија и создавање услови земјоделците да не го гледаат земјиштето како товар, туку како можност. Само на тој начин може да се зголеми домашното производство и да се намали зависноста од увоз.
Да потсетиме дека кризата во земјоделството во Северна Македонија не е само проблем на земјоделците, туку проблем на целото општество. Кога земјоделците немаат услови за производство, земјата станува зависна од увоз, цените на храната растат, а животниот стандард се намалува. Сега е време за јасна и долгорочна стратегија која земјоделството ќе го третира како стратешки сектор, а не како буџетски товар. Без земјоделци нема прехранбена сигурност, а без прехранбена сигурност нема ниту економска стабилност. /Zhurnal.mk/
