Српската влада доделила четири пати повеќе државјанства на руски граѓани отколку на сите други странци заедно од почетокот на годината. Меѓу новите српски граѓани има и лица под меѓународни санкции, според анализата на Радио Слободна Европа/Радио Либерти.
Меѓу нив е и Валериј Казикаев, кој доби српско државјанство на 16 јануари. Тој е под санкции на САД од април 2023 година поради неговите деловни врски со рускиот олигарх Алишер Усманов.
Друг нов српски државјанин е Сергеј Кондратенко, санкциониран од Украина за дејствија што ја загрозуваат националната безбедност на земјата. Рускиот инженер Игор Кољушев, кој исто така е под украински санкции од 2022 година, исто така доби српски пасош.
Белград не одговори на прашањата зошто доделува државјанство на санкционирани руски граѓани.
Според анализата на одлуките објавени во Српскиот државен весник, само во првите пет месеци од 2026 година, на 44 Руси им е доделено српско државјанство според посебна постапка мотивирана од „интерес за Србија“. Од почетокот на 2022 година, нивниот број надмина 300 лица.
Оваа практика предизвикува загриженост во Европската Унија. Документ на Европската комисија предупредува дека забрзаното доделување на српско државјанство на Русите создава потенцијални безбедносни ризици за ЕУ, бидејќи српските граѓани можат да патуваат без визи во Шенген зоната.
„Кога ЕУ бара начини да го ограничи пристапот на руските граѓани до визи, Србија им доделува државјанство, што автоматски ги отвора вратите кон Шенген“, коментираше Марко Тодоровиќ од Центарот за европски политики.
Србија останува единствената земја-кандидат за ЕУ што не воведе санкции против Русија од инвазијата на Украина и продолжува да одржува безвизен режим за руските граѓани.
Критичарите велат дека ова ги поткопува европските амбиции на Белград и ја доведува во прашање неговата надворешнополитичка ориентација.
На последниот самит ЕУ-Западен Балкан, европските лидери повторно ја повикаа Србија да избере помеѓу Русија и Кина од една страна и Европската Унија од друга страна. Германскиот канцелар Фридрих Мерц во тоа време изјави дека „балансирањето помеѓу Русија, Кина и Европа е неприфатливо“.
