Реновирањето речиси секогаш почнува со една бројка: „Имаме толку пари и мора да се вклопиме“. Потоа доаѓаат плочките што чинат малку повеќе од планираното, дополнителниот штекер, старата цевка што мора да се замени, кривиот под под ламинатот и реченицата што сопствениците најмалку сакаат да ја слушнат: „ова не можеше да се види додека не го отворивме“. Затоа добриот буџет за реновирање не е само збир од понудите на мајсторите и цените на материјалите. Професионалните водичи вообичаено препорачуваат уште на почеток да се остават околу 10 до 20% резерва за непредвидени трошоци, а кај постари станови и зафати во кои се отвораат ѕидови, се менува струја или водовод, резервата треба да биде поблиску до горната граница.
Тоа практично значи дека ако имате 10.000 евра на располагање, не треба да испланирате работи и материјали во вредност од точно 10.000 евра. Со резерва од 15%, основниот план би требало да биде околу 8.700 евра, а остатокот да остане недопрен за она што не може да се предвиди. Резервата не е за поскапи плочки или подобра чешма што сте ја виделе во продавница, туку за проблемите што ќе се појават откако ќе почне работата.
Една од најскапите грешки е реновирањето да започне без конечен распоред на просторот. Пред да се отвори првиот ѕид треба да знаете каде ќе стојат кујната, фрижидерот, машината за садови, телевизорот, креветите, санитарните елементи и поголемиот мебел. Од тие одлуки зависат позициите на штекерите, осветлувањето, водоводот и одводите. Дополнителен приклучок е релативно едноставна работа додека ѕидот е отворен. Истиот приклучок откако ѕидот е малтерисан и обоен значи повторно кршење, работа и поправка.
Посебно внимание бараат старите станови. Токму зад ѕидовите и подовите може да се појават проблеми што не биле видливи при првичната проценка, застарена електрична инсталација, оштетени цевки, влага или подлога што мора дополнително да се санира. Затоа ризикот од непланирани трошоци расте колку повеќе се интервенира во постојната конструкција и инсталации.
Следната грешка е погрешниот редослед. Нема многу логика да поставите нов паркет, а потоа низ станот да поминуваат мајстори со алат и градежен материјал. Уште полошо е да поставите нови плочки, па потоа да откриете дека зад нив мора да се интервенира на цевка. Вообичаената логика е прво да се направат планот и проверките, потоа демонтажата и грубите градежни работи, па електричните, водоводните и другите скриени инсталации. Дури потоа следуваат затворањето и обработката на ѕидовите, санитарните елементи и кујната, а подовите, бојадисувањето и декоративните завршници се оставаат кон крајот.
Пари лесно се губат и со одлуките што се менуваат во текот на работата. Поместување на мијалникот за половина метар на хартија не чини ништо. Истата одлука откако водоводот е завршен може да значи повторна работа. Истото важи за осветлувањето, вратите, кујнските елементи и изборот на материјали. Затоа е корисно понудите да бидат детални и да се знае што точно влегува во договорената цена, а секоја дополнителна работа да има цена пред да биде направена. Водичите за планирање на реновирања токму промените во обемот на работата и непредвидените состојби ги издвојуваат како различни причини за пробивање на буџетот.
Има и трошоци што често воопшто не влегуваат во првата пресметка: транспорт и достава на материјалите, изнесување на шутот, ситниот потрошен материјал, дополнителни поправки, чистење по завршувањето, па дури и трошоците за живот додека кујната или бањата не можат да се користат. Поединечно можеби не изгледаат големи, но на крајот се собираат.
Најевтината понуда, исто така, не мора да биде и најевтиното реновирање. Ако две понуди значително се разликуваат, поважно е да се провери што содржат отколку автоматски да се избере пониската. Во едната цена може да се вклучени демонтажа, транспорт и завршни работи, а во другата тие подоцна да се појават како дополнителни ставки.
На крај, најдобрата заштеда не мора да биде поевтина плочка, ламинат или славина. Често најмногу се заштедува со одлуките донесени пред да почне реновирањето: точен план, јасен редослед на мајсторите, детални понуди и резерва што нема да ја потрошите уште во продавницата.
Бидејќи при реновирање најскапата работа понекогаш не е онаа што сте ја направиле, туку онаа што ќе мора да ја направите двапати.
