Голем меѓународен скандал со мирис на кокаин и измама со имот во вредност од стотици милиони евра ги потресе највисоките геополитички и финансиски кругови. Албанскиот бизнисмен од Мајами, Артур Шеху, кој е баран од правосудниот систем во Тирана за перење пари од трговија со дрога, е официјално обвинет за фалсификување нотарски акти за атрактивни крајбрежни локации. На овие локации треба да се изгради луксузен туристички комплекс вреден милијарди долари, зад кој стои Џаред Кушнер.
Откритијата се дел од голема истрага на Специјалното обвинителство за борба против организираниот криминал и корупцијата во Албанија (SPAK).
Според државното обвинителство, 60-годишниот Шеху и неговите соучесници воделе канал за трговија со кокаин од Јужна Америка до клучните европски пристаништа. Генерираниот криминален капитал потоа бил „перен“ преку инвестиции во недвижности на албанскиот брег преку систематска документарна измама.
Анатомија на договор од 110 милиони евра
Во април 2026 година, Шеху ја финализирал продажбата на голема парцела земјиште во регионот Зварнец, во близина на Валона. Купувачот беше „Албанија Ленд Девелопмент“, компанија директно поврзана со инвеститорите во мегапроектот „Сазан риел естејт девелопмент“ и партнерите на Кушнер. Цената на трансакцијата достигна импресивни 110 милиони евра.
Во обвинението на СПАК, кое надминува 200 страници и е датирано на 12 јуни 2026 година, обвинителите посочуваат на „основани сомневања“ дека имотот за кој станува збор е стекнат преку серија документарни фалсификати. Истражителите откриваат сложена мрежа од фиктивни трансакции, сомнителни донации и посреднички договори со кои Шеху имал за цел да го избрише криминалното потекло на средствата.
Во оваа фаза, обвинителството не покрена обвинение против самиот Џаред Кушнер, „Сазан риел естејт девелопмент“, „Албанија Ленд Девелопмент“ или другите инвеститори. Во официјално соопштение, „Сазан риел естејт девелопмент“ изјави дека продолжуваат да веруваат во легалноста на аквизицијата и изразија целосна подготвеност да соработуваат со правдата.
Случајот веќе предизвика сериозен меѓународен негод. Познатиот американски економист Стив Ханке остро коментираше за аферата на социјалните мрежи:
„Албанските обвинители го обвинуваат бизнисменот Артур Шеху за користење фалсификувани документи за продажба на земјиште за комплекс од одморалишта вреден 1,6 милијарди долари, зад кој стои зетот на Трамп, Џаред Кушнер. Во Албанија, корупцијата е едноставно дел од пејзажот.“
Кој е Артур Шеху?
Откако се населил во Мајами во 1998 година, Шеху е идентификуван од SPAK и истражувачките новинари од Ројтерс, Citizens.al и Faktoje.al како главен архитектонски столб во шемата за перење пари од дрога на јадранскиот брег. Според Проектот за известување за организиран криминал и корупција (OCCRP), италијанските антимафијашки служби имаат докази дека тој управувал со деловните процеси во Албанија, вклучително и дејствувајќи како параван за интересите на италијанската мафија.
Истрагата на Faktoje.al покажува дека Шеху е оригиналниот клучен сопственик на земјиштето за идното џиновско одморалиште. Преку спорни права на наследство, спорни купувања и договори, тој успеал да добие контрола врз над 250 хектари во регионот Зварнец. Последователно, имотите беа префрлени преку каскада од брзи трансакции меѓу компании поврзани со бизнисменот Реди Струга, вклучувајќи ги „Саут Адријатик Дивелопмент“ и „Албанија Ленд Дивелопмент“ (со учество на катарски капитал).
Шемата открива шокантни финансиски аномалии: во ноември 2025 година, Шеху потпиша прелиминарен договор за продажба на 1.028.641 квадратни метри за 5,5 милиони евра. Само пет месеци подоцна, во април 2026 година, истата површина беше префрлена за неверојатни 122 милиони евра.
За обвинителите на СПАК, оваа експоненцијална ескалација на цената е неоспорен показател за фиктивна шема за трансфер со цел легализација на капиталот. Апсењето на Шеху е дел од акцијата против организираниот криминал, во која беа издадени вкупно 20 налози за апсење на 12 јуни 2026 година.
Преку неговиот правен застапник, Кујтим Цакрани, бизнисменот во бегство ги негира обвиненијата, тврдејќи дека земјиштето е семеен имот уште од времето на Отоманската империја. Тврдење кое мештаните на Зварнец жестоко го оспоруваат јавно и во судници повеќе од една деценија.
Инвестициските планови на Кушнер предизвикаа масовни протести во Албанија кои продолжуваат повеќе од еден месец. Демонстрантите велат дека комплексот, проценет на околу 4,6 милијарди долари, се заканува на заштитено природно подрачје, вклучувајќи лагуна која е важна станица за птиците преселници. Немирите станаа симбол на поширокото јавно незадоволство поради корупцијата и недостатокот на транспарентност, при што демонстрантите ја обвинуваат владата на премиерот Еди Рама за непроѕирно управување со проектот и бараат негова оставка. Проектот беше откриен во 2024 година, а бранот протести се интензивираше кон крајот на мај откако започнаа градежните работи со тешка механизација во областа.
