Податокот од истражувањето на Common Sense Media од 2025 година покажува дека четботовите веќе имаат улога во емотивниот живот на младите, покрај помошта со учење и забавата.
Четботот може да одговара веднаш, да го приспособи тонот и да остави впечаток дека внимателно слуша. За дете кое тешко зборува за своите проблеми, таквиот разговор може да изгледа полесен од разговор со родител или соученик. Но чувството на блискост отвора прашање: што се случува кога дигиталниот соговорник ќе стане првиот избор за утеха?
Според истражувањето, 72 отсто од испитаните тинејџери на возраст од 13 до 17 години користеле AI-соговорник барем еднаш, а повеќе од половината ги користеле најмалку неколкупати месечно. Истовремено, 80 отсто им давале предност на вистинските пријателства. Тоа покажува дека користењето четбот не значи автоматски откажување од дружењето со луѓе.
Јинг Сју, истражувачка на вештачката интелигенција во образованието на Универзитетот Харвард, во разговор објавен од УНИЦЕФ објаснува дека AI може да понуди охрабрување или помош со домашна задача. Сепак, предупредува дека постојаното согласување и охрабрување може да создадат нереални очекувања за односите. Вистинското пријателство подразбира и несогласување, компромис и решавање конфликти.
Засега, според Сју, не е доволно утврдено дали разговорите со AI навистина го заменуваат времето поминато со други луѓе. Загриженоста е дека, ако тоа се случува, децата би можеле да пропуштат можности да ги развиваат комуникацијата, емпатијата и справувањето со социјални предизвици.
Отворено е и прашањето за приватноста. Во истражувањето на Common Sense Media, 24 отсто од тинејџерите што користат AI-соговорници изјавиле дека споделиле лични или приватни информации, како име, локација или тајни.
УНИЦЕФ во документ од јуни 2026 година повикува на превентивна заштита на децата, со јасна одговорност на компаниите, институциите и другите вклучени страни. Организацијата укажува дека четботовите што имитираат лични односи создаваат посебни ризици за децата, кои бараат соодветен надзор и заштитни механизми.
За родителите, важен сигнал е кога разговорите со AI почнуваат да го потиснуваат спиењето, учењето, хобијата или дружењето. Сју советува разговорот да почне со смирени прашања: што му се допаѓа на детето во апликацијата и дали нешто го вознемирило. Тоа може да помогне да се разбере каква поддршка бара и зошто ја наоѓа токму таму.
