Големите фудбалски натпреварувања, како што е Светското првенство што моментално се одржува во Канада, САД и Мексико, традиционално го зголемуваат интересот за спортско обложување. Додека милиони навивачи ги следат натпреварите и ги бодрат своите фаворити, бројот на плаќања во обложувалниците исто така се зголемува.
Според проценките засновани на податоци од Даночната управа, во Хрватска годишните плаќања за обложување изнесуваат околу 1,2 милијарди евра. Доколку таа сума се распредели на сите возрасни жители на Хрватска, тоа би одговарало на износ од приближно 380 евра годишно по лице, или околу 32 евра месечно.
Фудбалот има особено важна улога во ова. Натпреварите на хрватската репрезентација редовно се меѓу најгледаните телевизиски содржини во земјата. Според извештајот на Хрватската радиотелевизија, натпреварот меѓу Хрватска и Италија на Европското првенство во 2024 година беше најгледаниот телевизиски пренос во годината со удел на гледаност од 76,7%.
Додека навивачите ги следат резултатите на теренот, индустријата за обложување води своја игра за нивно внимание. Иако можностите за телевизиско рекламирање се ограничени, обложувалниците сè уште имаат силно присуство преку спортски спонзорства, онлајн рекламирање и социјални медиуми. Токму за време на големите спортски натпревари нивната видливост е најголема.
Официјалната статистика покажува и колку пораснал пазарот. Според податоците на Даночната управа, вкупните приходи на државата од даноци и такси на игри на среќа во 2025 година изнесуваа 388,5 милиони евра, што е зголемување во споредба со 354,2 милиони евра една година претходно.
Големите натпревари носат и зголемување на обложувањето
Во Финакс веруваат дека овие бројки јасно покажуваат колку простор има за промена на финансиските навики на граѓаните.
„Обложувањето често се претставува како безопасна забава, особено за време на големите спортски натпревари. Сепак, кога ќе ги погледнеме вкупните бројки, гледаме дека станува збор за речиси 1,2 милијарди евра годишно. Веќе не станува збор за еден билет или една игра, туку за сериозни износи што ги напуштаат домашните буџети“, вели Емилио Гучец, финансиски аналитичар на Финакс.
Сличен став има и еден од најпознатите хрватски математичари, Тони Милун. Според него, клучниот проблем не е повременото обложување, туку долгорочната навика што создава илузија дека парите можат да се множат без да се создаде вистинска вредност.
„Математиката овде е многу јасна. За да можат обложувалниците да платат за целиот свој систем: вработени, режиски трошоци, простор и други трошоци, а покрај сè друго да заработат дополнителни пари, некој мора да биде во загуба. Тоа се сите граѓани кои се обложуваат.“
Што би се случило ако се инвестираат истите пари?
Финакс истакнува дека истата сума може да има сосема поинаков ефект ако е насочена кон долгорочна инвестиција.
Милун дополнително појаснува: „Во просек, возрасен човек плаќа 32 евра месечно на обложувалниците, што е околу 11.500 евра во текот на 30 години. Ако ги инвестираше тие пари редовно, со просечен поврат од 8%, тоа лице би завршило со повеќе од 47.000 евра. Тука можете да ја видите моќта на сметката со сложена камата – инвестираните пари растат сè побрзо и побрзо со текот на времето.“
Ова е илустративна пресметка што служи за да го покаже потенцијалот на долгорочните инвестиции и не е гаранција за идните приноси.
„За време на првенствата, разговараме за квоти, фаворити и можни победи. Многу поретко зборуваме за тоа колку капитал би можеле да создадат граѓаните доколку барем дел од тие пари го насочат кон долгорочни цели. Разликата помеѓу краткорочното возбудување и долгорочните инвестиции не е видлива по еден викенд, но по 20 или 30 години може да биде огромна“, заклучува Гучец.
