Гласното ’рчење понекогаш е повеќе од непријатност за лицето што спие покрај вас. Ако е придружено со паузи во дишењето, нагло вдишување или постојан замор преку ден, може да укажува на ноќна апнеја – состојба при која дишењето повеќепати запира и повторно започнува во текот на спиењето.
Лицето често не е свесно што се случува во текот на ноќта. Затоа токму партнерот или друг член на семејството може прв да забележи дека ’рчењето накратко прекинува, по што следува гласно вдишување.
Тоа не значи дека секој што ’рчи има апнеја. ’Рчењето може да биде поврзано и со затнат нос, положбата на спиење или други причини. Но, кога покрај него се забележуваат прекини во дишењето или изразена дневна поспаност, важно е да се разговара со лекар.
Кои знаци можат да укажуваат на апнеја?
Според британската Национална здравствена служба, знаците што можат да се забележат за време на спиењето вклучуваат:
- гласно ’рчење;
- прекини и повторно започнување на дишењето;
- звуци на нагло вдишување, гушење или воздивнување;
- чести будења.
Преку ден, пак, лицето може да чувствува замор и поспаност, да има потешкотии со концентрацијата или да се буди со главоболка. Овие симптоми можат да имаат и други причини и сами по себе не потврдуваат апнеја.
Прекините во дишењето можат да го нарушат квалитетот на сонот, дури и кога лицето не се сеќава дека се будело. Затоа е можно да помине доволно време во кревет, а наутро сепак да се чувствува ненаспано.
Зошто е важно да се провери состојбата?
Најчестата форма е опструктивна апнеја при спиење. Таа се јавува кога дишните патишта се стеснуваат или затвораат за време на сонот, со што се попречува нормалното дишење.
Доколку не се открие и не се лекува, апнејата може да биде поврзана со зголемен ризик од висок крвен притисок, срцеви заболувања и мозочен удар. Изразената дневна поспаност, пак, може да влијае врз концентрацијата и безбедноста при возење или работа.
Ако забележувате дека ви се приспива зад воланот, не продолжувајте да возите. Разговарајте со лекар и кажете му како заморот влијае врз секојдневните активности.
Како се поставува дијагноза?
Лекарот најпрво може да праша за симптомите, квалитетот на сонот и за тоа дали некој забележал прекини во дишењето. Информациите од партнерот или од друг близок можат да бидат особено корисни.
Ако постои сомнеж за апнеја, може да се препорача испитување на спиењето. Во зависност од случајот, тоа се спроведува со уред што се носи дома во текот на ноќта или со испитување во здравствена установа.
Уредите можат да бележат показатели како дишењето, пулсот и нивото на кислород. Врз основа на резултатите и симптомите, лекарот проценува дали постои апнеја и колку е изразена.
Како се лекува?
Еден од начините на лекување е апаратот CPAP, кој преку маска испорачува воздух под притисок и помага дишните патишта да останат отворени за време на спиењето.
Не им е потребен на сите пациенти. Изборот на третман зависи од тежината на состојбата и индивидуалната процена на лекарот.
Кај дел од луѓето можат да помогнат и спиењето на страна, намалувањето на телесната тежина кога тоа е потребно и избегнувањето алкохол пред спиење. Овие мерки не ја заменуваат лекарската процена кога постои сомнеж за прекини во дишењето.
Ноќната апнеја може да се лекува. Ако вие или вашите блиски забележувате паузи во дишењето, нагло вдишување во сон или постојан замор преку ден, разговорот со лекар е првиот чекор.
Извор: Британска национална здравствена служба – Sleep apnoea
