Пертставници на Студентската листа, која победи на неодамнешните избори во Србија, оваа недела во Брисел го одржаа својот прв состанок на високо ниво со претставници на ЕУ. Делегацијата беше примена од комесарката за проширување Марта Кос, која понуди поддршка од ЕУ во спроведувањето на домашните реформи. Сепак, разговорите се фокусираа првенствено на домашните прашања, а не на односите со ЕУ, објавува „Еуроњуз“.
Движењето, кое произлезе од месеци студентски протести, освои апсолутно мнозинство во парламентот на изборите минатиот месец, со што заврши 14-годишното владеење на Српската напредна партија (СНС) на Александар Вучиќ.
Брисел се надева на нов почеток
Промената на владата во Белград ги зголеми надежите во Брисел за нов почеток во односите со највлијателната земја на Западен Балкан. Сепак, албанскиот премиер Еди Рама изјави за „Еуроњуз“ дека е малку веројатно новата српска влада да го признае Косово, што останува главна пречка во односите со ЕУ.
„Србија има можност за нов почеток. Новата српска влада може да тргне по нов пат, да ги зајакне демократските институции и фундаменталните права и да ги преземе потребните чекори за напредок на патот кон членство во ЕУ“, изјави Кос пред Комитетот за надворешни работи на Европскиот парламент во среда.
На состанокот на комитетот, таа потврди дека се сретнала со претставници на Студентската листа претходно оваа недела, токму кога Комисијата го финализираше својот годишен извештај за напредокот на земјите-кандидатки. Извештајот, кој го опфаќа периодот пред изборите, ги забележа негативните трендови во областа на фундаменталните права и постојаната антиевропска реторика на тогашните српски власти.
Фокус на владеењето на правото и демократијата
„Се сретнав со претставници на Студентската листа. Разговаравме за голем број теми, а тие нагласија дека сега го гледаат враќањето на демократијата како врвен приоритет за Србија“, рече комесарката.
Средбата се одржа во понеделник попладне во Брисел на покана на Марта Кос. Четворицата претставници на Студентската листа му рекоа на комесарот дека се фокусирани на враќање на владеењето на правото и демократијата во Србија, првенствено заради сопствените граѓани, а дури потоа заради Европа.
Граѓанското движење се појави откако се урна бетонска настрешница на железничката станица во Нови Сад, при што загинаа 16 лица. Трагедијата предизвика протести и обвинувања за широко распространета корупција и небрежност за време на владата на СНС.
„Демонстрантите во Србија ги сакаат истите работи што Европската Унија ги бара од Србија: борба против корупцијата, слободни и независни медиуми и независно судство. Тие исто така сакаат добрососедски односи и, се разбира, стратешко усогласување со Европската Унија. Ние сме подготвени да ѝ помогнеме на новата влада да ги спроведе сите потребни реформи“, додаде Кос.
Предизвици за новата влада
Дискусијата се фокусираше на внатрешните прашања, а не на процесот на проширување, бидејќи неправилностите на неколку избирачки места го одложуваат објавувањето на конечните резултати од изборите, а со тоа и формирањето на нова влада.
Студентската листа сè уште не го дефинирала своето раководство ниту ги презентирала своите планови за владата, па затоа делегацијата во Брисел се појави како колектив. Европската комисија не сакаше да потврди кој точно учествувал во разговорите. Тоа беше прв контакт на партијата на високо ниво со функционер на ЕУ, а според официјалниот распоред на Комисијата, делегацијата тој ден не се сретна со други комесари.
Покрај формирањето влада, Студентската листа, која е составена од политички почетници како професори, лекари и студенти, се соочува со уште еден предизвик – претседателските избори, кои треба да се одржат до крајот на декември.
Знаци на политички промени се веќе видливи: директорот на јавниот радиодифузен сервис РТС поднесе оставка, уапсени се високи полициски службеници, а одземена е лиценцата за работа на банка за која се сомнева дека има врски со поранешната влада на СНС.
