Здружението на Македонците „Гоце Делчев“ од Врање обвинува дека премиерот Христијан Мицкоски со приемот на претставници на една од групациите што се подготвуваат за изборите за Националниот совет на малцинствата во Србија директно се вмешал во изборниот процес и придонесува за нови поделби во заедницата. Здружението тврди дека на една листа ѝ се дава политичка, организациска и финансиска поддршка, додека другите претставници на македонската заедница се изоставени од разговорите.
Изборите за Националниот совет на македонското национално малцинство во Србија се закажани за 8 ноември 2026 година. Во соопштението, здружението наведува дека неговата листа „За Македонците пред сè“ е првата прифатена од Републичката изборна комисија и дека на гласачкото ливче ќе биде под реден број 1. Носител на листата е Пецо Ристески од Врање.
Според здружението, во тек е пријавување и на други листи, а се очекува на изборите да учествуваат уште три до четири листи. Токму во оваа фаза, според нив, средбата на Мицкоски со претставници на таканаречениот „Македонски национален сојуз“ претставува недозволено фаворизирање на една политичка опција во рамките на малцинската заедница.
„Врв на лицемерието и негативниот однос кон нас Македонците во Србија“, оценуваат од здружението за средбата со премиерот, обвинувајќи дека со неа се испраќа порака на поддршка за група што во моментот на средбата сè уште немала предадено изборна листа.
Обвинувања за финансиска поддршка и организирана кампања
Едно од главните укажувања во реакцијата се однесува на обемот на активностите што, според здружението, ги организира групацијата што ја примил Мицкоски.
Од „Гоце Делчев“ тврдат дека таа спроведува кампања со значителни финансиски средства, организациска поддршка и активности што, според нивната оценка, се несразмерни со изборите за национален совет. Како пример ги наведуваат организираните „Македонски вечери“ во Белград, Вршац, Нови Сад, Јабука и Качарево, на кои настапувала музичката група „Фактор бенд“ од Битола.
„Почитуван премиере, кој ги плаќа трошоците за музиката, за сите пет македонски вечери“, прашуваат од здружението, барајќи објаснување за изворите на финансирање на настаните и на пошироката кампања.
Според нив, станува збор за активности што би можеле да им парираат и на кампањите на поголеми политички партии. Здружението тврди дека групацијата собира сигурни гласови и дека добива поддршка од Скопје, вклучително и финансиска.
Спорни прашања за тројцата претставници
Здружението посебно го оспорува легитимитетот и институционалната улога на тројцата претставници што, според него, учествувале на средбата со македонскиот премиер.
За лицето кое во соопштението е означено како М.Ј., кое го опишува како актуелен секретар на Националниот совет, здружението тврди дека претходно работело два мандата во амбасадата на Македонија во Србија како кадар на ВМРО-ДПМНЕ, а пред околу три години го прекинало работниот однос во Министерството за надворешни работи и Агенцијата за разузнавање и се преселило во Србија.
Во реакцијата се наведува дека тоа лице сè уште нема српско државјанство и не е запишано во посебниот избирачки список. Поради тоа, според здружението, не би можело да гласа или да биде кандидат на претстојните избори за Националниот совет. Овие наводи не се независно потврдени во доставеното соопштение.
За второто лице, означено како О.С., здружението наведува дека веќе два мандата е директор на Новинско-издавачката установа „Македонски информативен и издавачки центар“, но тврди дека не го владее македонскиот јазик. „На кој јазик разговаравте со тоа лице, како се разбиравте“, прашуваат авторите на реакцијата, доведувајќи ја во прашање неговата улога во институција што треба да ја негува македонската информираност и јазична посебност.
Третата забелешка се однесува на З.М., претседателка на Националниот совет по смртта на претходниот претседател Борче Величковски. Здружението ја поврзува нејзината позиција со учеството во Школата за млади лидери на поранешниот македонски претседател Ѓорге Иванов и прашува дали нејзината политичка и институционална поврзаност е причина за поддршката што ја добива.
Со овие прашања здружението укажува на можен судир меѓу државните интереси, партиските врски и претставувањето на македонското малцинство во Србија.
„Директно мешање во изборите во друга држава“
Најсериозното обвинување во реакцијата е дека средбата со Мицкоски претставува мешање во изборниот процес на соседна држава и фаворизирање на една листа во однос на останатите.
„Директно се мешате во нашите избори, директно навивате само за една листа, за лица кои ја поддржуваат политиката на Вашата партија, директно правите нови делби во македонската заедница во Србија“, наведуваат од „Гоце Делчев“.
Здружението потсетува дека на 25 април 2026 година Мицкоски имал средба со претставници на македонската заедница во Србија, по која, како што наведува, била испратена порака за обединување и сплотеност. Според авторите на реакцијата, новата средба со избрани претставници на една групација е во спротивност со таа порака, бидејќи не биле повикани претставници на сите здруженија и асоцијации.
Во соопштението се повикуваат и на Спогодбата меѓу Македонија и Србија за заштита на македонското малцинство во Србија и српското малцинство во Македонија, потпишана на 6 јули 2004 година. Според нивното толкување, спогодбата не предвидува ваков начин на политичко влијание врз изборите за националните совети, туку има поинаква цел – заштита на правата на малцинствата.
Повик за единство без притисоци
Во завршницата на реакцијата, здружението им се обраќа на Македонците во Србија со предупредување дека поделбите во заедницата не произлегуваат само од внатрешни несогласувања, туку понекогаш, како што тврди, се продлабочуваат и од поединци во институциите на матичната држава.
„За жал, делбите во нашата заедница во Србија понекогаш, кога се на власт, ги прават и некои поединци од некои од органите и институциите од нашата матица земја – Република Македонија“, наведуваат од „Гоце Делчев“.
Здружението најавува дека ќе ја продолжи изборната кампања со директни разговори со гласачите, објаснувања и поддршка од членството. Нивната порака, како што велат, е „слога, единство и достоинство, без поделби и без притисоци“.
Реакцијата отвора прашања за односот на македонските институции кон политичкиот живот на македонското малцинство во Србија, транспарентноста на евентуалната поддршка за изборните листи и еднаквиот третман на организациите што се натпреваруваат за довербата на гласачите.
На оваа реакција на Здружението на Македонците „Гоце Делчев“ од Врање, во која се укажува на премиерот Мицкоски и неговото фаворизирање на едно здружение на Македонците во Србија, треба да одговори Владата, ако не лично нејзиниот претседател за да се добие целосна слика за тоа дали на некоја од групациите ѝ се обезбедува финансиска или организациска поддршка.
До тогаш остануваат обвинувњата на здружението „Гоце Делчев“ од Врање, кое предупредува дека политичкото фаворизирање од матичната држава може да ги продлабочи поделбите во македонската заедница во Србија.
