Десетици илјади демонстранти излегоа на улиците во средата, 14 октомври, револтирани од високите трошоци за образование, лошите услови на универзитетите, невработеноста и корупцијата. Протестите сега прераснуваат во поширок политички бунт против владата на премиерот Еди Рама, од кого демонстрантите бараат оставка.
Според Ројтерс, демонстрантите фрлале камења и други предмети кон полицијата, превртувале контејнери и оштетувале деловни објекти во центарот на албанската престолнина.
Полицијата интервенирала со солзавец и водени топови, обидувајќи се да ги растера насобраните граѓани.
За време на судирите избувнал пожар во зградата на Министерството за образование, а огнот зафатил и филијала на Рајфајзен банка во непосредна близина.
Ова е втор последователен ден на насилни судири меѓу демонстрантите и полицијата и една од најсериозните ескалации на антивладините протести што започнаа во мај годинава.
Од студентски барања до повици за пад на Владата
Протестите започнаа поради незадоволството од состојбите во високото образование, но постепено добија поширок политички карактер.
Студентите бараат подобри услови за студирање, пониски трошоци за образование, поголема финансиска поддршка и подобри можности за вработување по дипломирањето.
Но дел од демонстрантите сметаат дека проблемите во образованието се само дел од пошироката криза поврзана со корупцијата, економската нееднаквост и начинот на управување со државата.
За време на протестите се слушале повици за оставка на премиерот Еди Рама.
Активистката Арвина Леши, една од организаторките, за Радио Слободна Европа изјавила дека демонстрантите повеќе не сакаат преговори за поединечни студентски барања, туку политичка промена.
Таа го поврзува студентскиот бунт со поширокото движење „Револуција Фламинго“, кое веќе неколку месеци организира протести против Владата.
„Револуцијата Фламинго“ – од заштита на природата до антивладин бунт
Движењето „Револуција Фламинго“ започна како протест против планираниот луксузен туристички проект во заштитеното крајбрежно подрачје Зврнец, во јужна Албанија.
Проектот, поврзан со американскиот инвеститор Џаред Кушнер, зет на претседателот Доналд Трамп, предизвика загриженост поради потенцијалните последици за животната средина и прашањата за транспарентноста на инвестицијата.
Со текот на времето, движењето ги прошири своите барања.
Демонстрантите сега бараат оставка на Владата, формирање преодна техничка влада и организирање слободни и фер избори.
Тие бараат и преиспитување на законските решенија за заштитените подрачја и стратешките инвестиции.
Дел од активистите упатуваат критики не само кон Владата на Рама, туку и кон опозициските политички структури, барајќи поширока политичка одговорност.
Десетици приведени, повредени полицајци и новинар
Насилството започна уште за време на претходните протести.
Според полициските информации пренесени од Euronews, по судирите во вторникот биле уапсени 16 лица, а против уште 49 биле поведени постапки.
Повредени биле шестмина полицајци и најмалку еден новинар.
Здравствените власти, според албанските медиуми, информирале дека 27 лица добиле медицинска помош по протестите во вторникот, меѓу кои демонстранти, полицајци, новинари и случајни минувачи.
Посебно внимание предизвикале снимките од 19-годишен демонстрант со повредена нога за време на полициско постапување.
По објавувањето на снимките, албанската полиција суспендирала четворица полицајци и еден полициски раководител, додека се утврдуваат околностите на повредувањето.
Народниот правобранител започнал постапка за оценување на пропорционалноста на употребената полициска сила.
Владата го осуди насилството, демонстрантите не се повлекуваат
Албанската вицепремиерка Албана Кочиу ги осуди нападите врз институциите, уништувањето на јавниот и приватниот имот и насилството врз полицијата.
Таа порача дека правото на протест е легитимно, но не смее да биде оправдување за насилство и вандализам.
Властите ги повикаа демонстрантите да се дистанцираат од лицата што напаѓаат полицајци и предизвикуваат пожари.
Од друга страна, организаторите тврдат дека институциите со месеци не одговориле соодветно на незадоволството на младите, поради што протестите продолжуваат.
Студентите повикаа и на бојкот на наставата, со цел кон протестите да се приклучат универзитети и од други албански градови.
Според Ројтерс, демонстрациите се прошириле и надвор од Тирана, вклучително и во Елбасан и Скадар.
Осум години по големите студентски протести, незадоволството повторно експлодира
Албанија и во декември 2018 година беше зафатена од масовни студентски протести.
Тогаш студентите бараа намалување на високите школарини, подобри услови во студентските домови, поголема транспарентност и реформи во високото образование.
Владата презеде одредени мерки, вклучително и намалување на дел од трошоците за студирање, но незадоволството од образовниот систем продолжи.
Осум години подоцна, студентските барања повторно се во центарот на голем политички бунт.
Сепак, сегашните протести имаат многу поширока димензија, бидејќи покрај образованието ги опфаќаат корупцијата, економската нееднаквост, можностите за вработување и довербата во политичките институции.
Пожарите и судирите во Тирана ја покажуваат сериозноста на ескалацијата, но суштинското прашање е дали Владата на Еди Рама ќе најде начин да одговори на барањата на студентите и поширокото општествено незадоволство или протестите ќе продолжат да ја продлабочуваат политичката криза во Албанија.
