Најновиот неделен извештај на Европскиот центар за превенција и контрола на болести (ECDC) покажува дека во Македонија до 30 септември се регистрирани 70 локално стекнати случаи на инфекција со вирусот на Западен Нил, во пет погодени подрачја. Во претходниот извештај биле регистрирани 69 случаи. Во Европа сезоната досега донела 1.765 локално стекнати случаи во 16 земји.
Западен Нил не исчезна со крајот на летото.
Најновите европски податоци покажуваат дека и во последните денови од септември вирусот сè уште е дел од епидемиолошката слика во Македонија. Според неделниот извештај на ECDC објавен на 2 октомври, заклучно со 30 септември во земјата се евидентирани 70 локално стекнати случаи, а вирусот е регистриран во пет погодени подрачја.
Важно е бројката да се чита правилно: 70 не се нови случаи од една недела, туку вкупниот број локално стекнати случаи регистрирани од почетокот на сезоната на пренос во 2026 година до 30 септември.
Само една недела претходно, во извештајот на ECDC од 25 септември, Македонија имаше 69 локално стекнати случаи и пет погодени подрачја.
Пет подрачја се водат како погодени
ECDC во најновиот извештај ја наведува Македонија меѓу 16-те европски земји во кои е потврдена циркулација на вирусот на Западен Нил.
Во цела Европа до 30 септември биле идентификувани 202 погодени подрачја. Најголем број има Италија – 67, потоа Франција со 25, Грција и Романија со по 24, Холандија со 15 и Србија со 10.
Македонија е наведена со пет погодени подрачја, колку што имала и во претходниот неделен извештај.
Тоа значи дека последното зголемување од 69 на 70 случаи не е проследено со зголемување на бројот на погодените подрачја во европската неделна статистика.
Македонија има 70 случаи, Европа 1.765
Во Европа, најголем број локално стекнати случаи има Италија – 721.
Следуваат Грција со 420, Шпанија со 131, Франција со 128 и Романија со 117 случаи. Македонија со 70 случаи е пред Србија со 53, Холандија со 57 и значително пред повеќето од останатите земји во извештајот.
Вкупно, 16-те земји пријавиле 1.765 локално стекнати инфекции.
ECDC, сепак, предупредува дека неделниот преглед е наменет пред сè за следење на состојбата и поддршка на мерките за безбедност на крвта и крвните компоненти и не треба да се толкува како целосна епидемиолошка проценка на преносот на вирусот во Европа.
Што значи „локално стекнат случај“?
Ова е важна разлика.
Кога ECDC зборува за локално стекнат случај, станува збор за инфекција стекната во земјата во која е пријавена, односно не се смета дека е внесена преку патување во друга земја.
Вирусот најчесто се пренесува на луѓето преку каснување од заразен комарец. Во природниот циклус вирусот циркулира меѓу комарци и птици, а луѓето и коњите може случајно да се заразат.
Токму затоа појавата на локално стекнати случаи е показател дека во одредено подрачје постои услов за локална циркулација на вирусот.
Дали треба да се плашиме од секое каснување од комарец?
Не.
Податоците за Западен Нил се сериозни, но не значат дека секое каснување од комарец доведува до инфекција или дека секоја инфекција предизвикува тешка болест.
Според ECDC, околу 80 отсто од инфекциите кај луѓето поминуваат без симптоми. Кај околу 20 отсто може да се развие треска со симптоми како температура, главоболка, замор, болки во мускулите, повраќање или осип. Помалку од еден процент од инфекциите може да прераснат во невроинвазивна болест што го зафаќа нервниот систем.
Ризикот од тешка форма е поголем кај повозрасните лица и кај луѓето со ослабен имунолошки систем.
Кои симптоми не треба да се игнорираат?
Кај полесната форма може да се појават температура, главоболка, замор, болки во телото, мачнина, повраќање, а понекогаш и осип или зголемени лимфни јазли.
Посериозните симптоми се поинакви: висока температура, силна главоболка, вкочанет врат, дезориентација, нарушување на свеста, тремор, грчеви, мускулна слабост или парализа.
При појава на вакви симптоми потребна е итна медицинска проценка.
Октомври не значи автоматски дека ризикот исчезнал
Иако најголем дел од случаите во Европа се јавуваат во периодот од јули до септември, ECDC и Светската здравствена организација ја следат сезоната во текот на подолг период.
WHO наведува дека во Европа најголем дел од човечките случаи се јавуваат од јуни до ноември, кога комарците се активни.
Затоа последниот ден од септември не е магична граница по која вирусот престанува да циркулира.
Но, исто така, 70 случаи не се причина за создавање паника. Бројката е причина за следење на состојбата, информирање и разумна заштита од каснување.
Како да се намали ризикот?
Најважната заштита останува избегнувањето каснувања од комарци.
ECDC препорачува користење репеленти според упатството, носење облека што покрива поголем дел од телото и користење мрежи против комарци или престојување во простории со заштитни мрежи и климатизација.
WHO дополнително препорачува отстранување на местата со застојана вода околу домовите, бидејќи токму таквите места може да бидат погодни за размножување на комарците.
Тоа се мерки кои имаат смисла и без да се знае дали во непосредната околина има заразени комарци.
Бројката расте, но подрачјата не се проширија
Најважниот нов податок од последниот европски извештај за Македонија е едноставен: 70 наместо 69 случаи, додека бројот на погодените подрачја останува пет.
Тоа е релативно мало неделно зголемување, но покажува дека сезоната на Западен Нил сè уште е активна во европската статистика.
За граѓаните пораката е уште поедноставна: не треба да се паничи, но не треба ниту да се заборави дека комарците сè уште можат да бидат ризик.
Најновиот европски извештај покажува дека Македонија и понатаму е дел од европската слика на Западен Нил – со 70 локално стекнати случаи и пет погодени подрачја до 30 септември.
