Београдско драмско позориште ќе гостува во Скопје со „Црно злато“, новата драма на Дејан Дуковски во режија на Оливер Фрљиќ. Претставата ќе биде изведена на 25 октомври, во 20 часот, на сцената на Драмски театар Скопје.
„Црно злато“ ја имаше својата светска праизведба на 14 март годинава во Београдско драмско позориште. Претставата, која трае 100 минути, е прва заедничка работа на Дуковски и Фрљиќ – двајца автори препознатливи по остриот однос кон балканската стварност и нејзините политички, семејни и морални противречности.
Семејство кое го чека изгубениот син
Во центарот на приказната се Димитрије и Мара, родители што живеат во распаднато поранешно социјалистичко одморалиште. Семејството е притиснато од долгови, неплатени сметки и закана дека извршителите ќе му го одземат и она малку што му останало.
Додека животот минува покрај нив, тие го чекаат синот Ангел, кој одамна заминал во Европа. Во нивниот затворен свет пристигнува Ангела – успешна деловна жена која живее во Шпанија и која, на прв поглед, изгледа како спасителка способна да ги исплати долговите и да го врати редот во семејството.
Постепено се открива дека Ангела е токму нивниот „изгубен син“. Нејзиното враќање ги отвора старите семејни рани и го принудува секој од ликовите да се соочи со вистините што со години ги криел.
Транзицијата не завршила, само ги променила жртвите
Кај Дуковски, семејството е слика на општеството. Ликовите во „Црно злато“ минуваат низ повеќе паралелни транзиции – политичка, економска, етичка и родова. Стариот систем исчезнал, но ветениот нов поредок никогаш вистински не пристигнал. На негово место останале долговите, корупцијата, иселувањето и чувството дека животот се случува некаде на друго место.
Фрљиќ ја опишува претставата како своевидна лакмусова хартија која покажува каде се наоѓаат балканските општества денес. Зад црниот хумор и трагикомичните ситуации, според него, се крие трагедија во која ликовите дејствуваат без целосно да ја разберат вистината за сопственото семејство.
Претставата го отвора и прашањето колку прифаќањето на различностите навистина зависи од општествените вредности, а колку од парите и статусот. Ангела се враќа од Запад како богата и успешна жена, во средина во која некогаш била сиромашна, ранлива и отфрлена.
„Црното злато“ е макот
Насловот намерно води по погрешна трага. „Црното злато“ во драмата не е нафтата, туку макот – растение силно поврзано со Македонија, нејзиното минато и митологијата за некогашното богатство.
Во претставата тој станува поширока метафора за парите, зависноста и верувањето дека материјалниот успех може да ги избрише старите гревови. Семејството очекува Ангела да пристигне како спасител од Европа, да ги исплати долговите и од нивната распадната реалност да изгради нов живот. Но парите не можат да го вратат времето, ниту автоматски да донесат простување.
Белградската критика ја препозна „Црно злато“ токму како приказна за балканскиот сон дека некој од Запад ќе се врати со доволно пари за да го поправи она што со децении го уништувале семејството, државата и општеството.
Од Прилеп и БИТЕФ до Скопје
„Црно злато“ веќе беше изведена пред македонската публика. На 12 јуни годинава, Београдско драмско позориште со претставата го затвори јубилејното 60. издание на Македонскиот театарски фестивал „Војдан Чернодрински“ во Прилеп.
Претставата е вклучена и во главната програма на 59. БИТЕФ во Белград.
Во актерската екипа се Милутин Милошевиќ, Наташа Марковиќ, Ања Ќурчиќ, Јана Милосављевиќ, Милан Зариќ, Амар Ќоровиќ, Бојана Стојковиќ, Љубомир Булајиќ и Ана Јанковиќ. Драматург е Маја Тодоровиќ, сценографијата е на Игор Паушка, костимите на Татјана Радишиќ, а преводот на Соња Должан.
Билетите за гостувањето на 25 октомври се пуштени во продажба преку веб-страницата на Драмски театар Скопје.
