На 12 август 2026 година ќе се случи целосно затемнување на Сонцето, едно од најочекуваните астрономски случувања во Европа во последните децении. Затемнувањето ќе биде целосно видливо од делови на Гренланд, Исланд, северна Шпанија и крајниот североисток на Португалија, додека поголемиот дел од Европа, северна Северна Америка и западна Африка ќе го видат како делумно затемнување.
Според NASA, патеката на целосното затемнување ќе започне во далечниот север на Сибир, ќе се движи преку Арктикот, Гренланд, Исланд и Атлантикот, а потоа ќе помине преку Шпанија. Остатокот од Европа ќе биде во зоната на делумно затемнување, што значи дека Месечината ќе покрие само дел од Сонцето.
Ова ќе биде првото целосно затемнување на Сонцето видливо од копнениот дел на Европа по 1999 година. Time and Date наведува дека целосната фаза ќе може да се набљудува од делови на Русија, Гренланд, Исланд и Шпанија, што ја прави Шпанија една од најважните европски точки за астрономски туризам ова лето.
Најголемо внимание привлекува Шпанија, каде целосното затемнување ќе помине преку северниот дел на земјата. Градови и региони како Галиција, Арагон, Кастиља и Леон, Астурија, Кантабрија и делови од Каталонија ќе бидат меѓу најатрактивните места за набљудување. Но постои еден важен проблем: затемнувањето во Шпанија ќе се случи доцна во денот, со Сонцето ниско над западниот и северозападниот хоризонт, што значи дека планини, згради, дрвја или облаци на хоризонтот може лесно да го расипат спектаклот.
Затоа експертите препорачуваат набљудувачите однапред да изберат место со целосно отворен поглед кон запад-северозапад. За разлика од некои други затемнувања што се случуваат високо на небото, ова ќе бара внимателно планирање на теренот. Во Шпанија веќе се очекува голем притисок врз сместувачките капацитети, патиштата и туристичките места, особено во регионите што ќе бидат директно во патеката на целосното затемнување.
Македонија нема да биде во зоната на целосно затемнување. Од земјава ќе биде видливо само делумно затемнување, и тоа многу кратко, бидејќи Сонцето ќе биде ниско и ќе заоѓа. Според Time and Date, делумната фаза во Северна Македонија ќе започне на 12 август 2026 година во 19:29 часот по локално време, а ќе заврши во 19:41 часот. Целосната фаза нема да биде видлива од Македонија.
Тоа значи дека за македонските љубители на астрономијата ова нема да биде спектакл како во Шпанија или Исланд, но сепак ќе биде редок момент за набљудување на делумно покривање на Сонцето пред зајдисонце. Најдобри услови би имале местата со чист западен хоризонт, без високи згради, планини или дрвја што би го блокирале погледот.
Безбедноста останува најважна. Сонцето не смее да се гледа директно без специјални очила за затемнување или сертифицирани соларни филтри. Обични очила за сонце, затемнето стакло, мобилен телефон, фотоапарат или двоглед без соодветен филтер не се безбедни. Националната соларна опсерваторија предупредува дека само во кратката фаза на целосност, и само за оние што се во патеката на целосното затемнување, Сонцето може да се гледа без заштита. Во сите други фази е потребна заштита за очите.
За Европа, затемнувањето на 12 август ќе биде повеќе од астрономски настан. Тоа ќе биде и туристички, научен и медиумски спектакл. Исланд и Шпанија веќе се подготвуваат за наплив на туристи, а патеката на целосноста ќе стане една од најбараните дестинации за летото 2026 година. За Македонија, пак, ова ќе биде можност да се следи дел од редок небесен феномен, но со јасна напомена: најголемиот спектакл ќе биде западно од нас.
