Повеќе од 10.000 работни места останале непополнети во Македонија во првото тримесечје од 2026 година, покажуваат најновите податоци на Државниот завод за статистика за слободни работни места. Бројките откриваат дека работодавачите сè потешко успеваат да најдат соодветен кадар, особено во секторите што се директно поврзани со услугите, трговијата и угостителството. Според статистичките податоци, во првите три месеци од годинава биле регистрирани вкупно 10.247 слободни работни места, додека бројот на пополнети работни места изнесувал 484.199. Стапката на слободни работни места достигнала 2,07 проценти, што укажува дека значителен дел од потребите на компаниите остануваат незадоволени.
Најголем недостиг од работници е забележан во петтата група занимања во која се работници во услужните дејности и продажба. Во оваа категорија биле евидентирани дури 2.346 слободни работни места, што ја прави убедливо најбараната група на работници во државата.
Овие податоци потврдуваат дека секторите кои секојдневно работат со граѓани и потрошувачи се соочуваат со сериозен проблем во обезбедувањето работна сила. Продавници, трговски центри, ресторани, кафулиња, хотели и други услужни компании континуирано бараат нови вработени, но понудата на работници не успева да ја следи побарувачката.
Особено загрижувачка е состојбата во секторот сместување и послужување храна. Токму тука е регистрирана највисоката стапка на слободни работни места во земјата или секое дваесетто работно место во овој сектор останува непополнето.
Недостигот на кадар во угостителството не е нов проблем, но бројките покажуваат дека тој станува сè поизразен. Сопствениците на ресторани, хотели и туристички објекти веќе подолго време предупредуваат дека тешко наоѓаат келнери, готвачи, рецепционери и друг персонал, особено во пресрет на туристичката сезона.
Веднаш зад угостителството се административните и помошните услужни дејности, каде што стапката на слободни работни места достигнува 4,80 проценти. Значителен број непополнети позиции има и во транспортот и складирањето, градежништвото и трговијата. Во трговијата на големо и мало биле регистрирани 2.067 слободни работни места, додека преработувачката индустрија има 2.174 непополнети позиции. Тоа се едни од најголемите работодавачи во земјата, па секој недостиг на кадар директно влијае врз нивното работење и продуктивност.
Податоците покажуваат и интересни регионални разлики. Највисока стапка на слободни работни места е забележана во Вардарскиот Регион, каде што таа достигнува 2,28 проценти. Ова укажува дека компаниите во овој дел од државата имаат најголеми потешкотии во обезбедувањето работна сила.
Од аспект на големината на компаниите, најголем проблем со вработување имаат деловните субјекти со 10 до 49 вработени. Кај нив стапката на слободни работни места изнесува 3,05 проценти, што е највисоко ниво меѓу сите категории претпријатија. Малите и средните компании честопати потешко се натпреваруваат за работници со поголемите компании кои можат да понудат подобри услови и повисоки плати.
На спротивната страна од листата се секторите каде што недостигот на кадар е минимален. Најниска стапка на слободни работни места е регистрирана во снабдувањето со електрична енергија, гас, пареа и климатизација – само 0,15 проценти. Ниски стапки има и во јавната управа, образованието и здравствената заштита.
Економските аналитичари предупредуваат дека недостигот на работници станува едно од клучните ограничувања за понатамошен раст на економијата. Иселувањето на работоспособното население, стареењето на населението и недостигот на квалификувана работна сила создаваат дополнителен притисок врз компаниите, кои сè почесто се соочуваат со потешкотии при пополнување на слободните работни места.
Во меѓувреме, работодавачите се принудени да нудат повисоки плати, дополнителни бенефиции и подобри услови за работа со цел да привлечат и задржат кадар. Доколку трендот продолжи и во наредните квартали, недостигот на работна сила би можел да стане еден од најголемите предизвици за македонската економија во наредните години.
