Скопје, 20 февруари – Оваа недела во Тирана се одржа министерски состанок на тема „Коридор 8 во стратешкиот момент на Европа: Поврзување, отпорност преку воена мобилност и споделен просперитет преку интеграција“. На состанокот уште еднаш се нагласи важноста на овој коридор за Балканот. За Северна Македонија, овој коридор е клучна вена во функционирањето на државата и клучна врска помеѓу Истокот и Западот. Ако Коридорот 10 е вената, тогаш овој коридор е главната артерија што ја оживува економијата и ѝ дава тежина на Северна Македонија на меѓународната и геостратешката сцена, пишува „Журнал.мк“.
„Коридорот 8“ е една од најголемите инвестиции на ЕУ во балканскиот регион бидејќи служи и како стратешки коридор за НАТО. Но, и покрај неговата стратешка и економска важност, соседите не можат да ги остават старите непријателства зад себе.
Оваа рута е патниот и железничкиот транспортен коридор што поминува низ Албанија, Северна Македонија и Бугарија, поврзувајќи го пристаништето Варна во Бугарија, од Црното Море, до пристаништето Драч на Јадранското Море. Овој синџир потоа се поврзува со Италија, единствената земја-членка на ЕУ во рамките на овој коридор. Вклучува морски пристаништа, аеродроми, околу 960 км копно и над 1270 км железница.
За жал, овој проект падна во сенка на Коридорот 10, кој го поврзува југот на Европа со северот, преку Грција, Северна Македонија и кон Србија, Унгарија и крајниот север на Европа. Србија, исто така, работеше напорно за да го засени овој проект, која не сакаше односите на Северна Македонија со Албанија да се развиваат и побрзо да се поврзат со Јадранското Море, пишува „Журнал.мк“.
Затоа, овој проект во минатото честопати се соочуваше со спорови и проблеми пренесени од историјата. Среде многу политички и историски спорови, Северна Македонија и Бугарија се обвинуваат меѓусебно за попречување на работата на овој коридор.
Бугарската влада го осуди пренасочувањето на средствата од ЕУ од страна на северномакедонската влада, обвинувајќи ја за префрлање на средствата кон Коридорот 10, коридор што го поврзува Скопје со Белград и Будимпешта. Но, по меѓународен притисок, премиерот Мицкоски рече дека прашањето се политизира и дека самата ситуација е едноставно инженерски проблем и дека од бугарска страна железничкиот проект е нејасен.
Северна Македонија е дел од балканскиот триаголник на Коридорот VIII, еден од најамбициозните и стратешки важни проекти на Европската Унија во регионот, каде што преку Инвестициската рамка за Западен Балкан (WBIF), дел од Агендата за поврзување од 2018 година, се инвестирани околу 14 милиони евра во грантови и околу 21 милион евра во кредити.
Во јуни оваа година, Европската комисија го усвои Планот за раст на Западен Балкан за периодот 2024-2027 година, преку кој инвестира во сите земји-кандидатки, со цел приближување кон политиките и стандардите на ЕУ. Според овој план, 6 милијарди евра ќе бидат поделени на: 2 милијарди во форма на грантови и 4 милијарди во форма на кредити, поделени според бруто домашниот производ и населението на секоја земја. Исплатата на овие средства и кредити е можна само откако владите ќе ги исполнат реформите што ги бара Европската Унија.
„Коридор 8“ првпат беше замислен на Паневропската конференција за транспорт одржана во Прага, Чешка, во 1991 година. Амбицијата во тоа време беше оваа идеја да се реализира во пракса и да се заврши во рок од 15 години, но проектот остана на полица поради геополитичките случувања, поттикнати и од лансирањето на кинески инвестиции во балканскиот регион.
По речиси 30 години, овој коридор беше повторно воведен во агендата на европските инвестиции на Балканот. Во пракса, изградбата на „Коридор 8“ значи побрза поврзаност и транспорт меѓу земјите, што значи подобар економски развој, подобри можности за движење на луѓе и стоки, поблиску до филозофијата на европскиот заеднички пазар.
Северна Македонија сега останува посветена на имплементацијата на проектот Коридор 8, како земја-членка на НАТО. Улогата на Италија како важен фактор во Јадранското Море и на Романија како клучна земја во Црното Море, но и во регионалната економија, е неопходна за Коридорот 8 да прерасне во вистинска европска врска, пишува „Журнал.мк“.
Северна Македонија, како фокусна точка на Коридорот, останува целосно посветена на неговата имплементација, додека во наредниот период фокусот треба да биде на финансиски одржливи проекти, координирана прекугранична имплементација и одржување на истиот интензитет на имплементација по целата траса на Коридорот 8.
Инвестициите во рамките на Коридорот 8 ќе го поттикнат и економскиот раст во балканските земји, обезбедувајќи олеснување на трговијата, зајакнување на интеграцијата во регионалните синџири и создавање нови простори за индустриски развој по должината на коридорот, пишува „Журнал.мк“.
