Македонските граѓани кои планираат да патуваат во земјите од Шенген-зоната и во Кипар ќе треба да добијат електронско одобрение пред патувањето, откако ќе започне примената на новиот европски систем ETIAS, чие воведување се планира во текот на 2027 година.
Новата процедура ќе се однесува на државјаните на земјите кои имаат безвизен режим со Европската Унија, меѓу кои е и Македонија.
За добивање на одобрението ќе се плаќа надоместок од 20 евра, а одредени категории граѓани ќе бидат ослободени од плаќањето.
Важно е да се нагласи дека ETIAS не претставува виза и не го укинува постојниот безвизен режим. Македонските граѓани и понатаму ќе можат да патуваат во европските земји без виза за краткорочен престој, но ќе мора претходно да поминат низ дополнителна електронска процедура.
Кои граѓани ќе плаќаат 20 евра, а кои ќе бидат ослободени?
Според правилата на Европската Унија, надоместокот за поднесување барање за ETIAS ќе изнесува 20 евра.
Од плаќањето ќе бидат ослободени лицата помлади од 18 години и постарите од 70 години, како и одредени категории членови на семејства на државјани на Европската Унија.
Сепак, ослободувањето од плаќање не значи и ослободување од обврската за добивање одобрение. И овие категории патници ќе треба да поднесат барање, доколку за нив важат правилата на ETIAS.
Пријавувањето ќе се врши електронски, преку официјалната интернет-страница или мобилната апликација на системот.
Патниците ќе треба да внесат лични информации, податоци од пасошот и други информации предвидени со процедурата.
Одобрението ќе важи три години
Една од поволностите на новиот систем е што граѓаните нема да мора да поднесуваат ново барање пред секое патување.
Откако ќе биде одобрено, ETIAS ќе важи до три години или до истекот на пасошот, во зависност од тоа кој рок ќе настапи прв.
Во овој период патниците ќе можат повеќепати да влегуваат во земјите во кои се применува системот.
Сепак, ќе продолжи да важи постојното правило за краткорочен престој од најмногу 90 дена во кој било период од 180 дена.
Доколку граѓанинот го замени пасошот, ќе треба да поднесе ново барање за ETIAS, бидејќи одобрението е електронски поврзано со конкретниот патен документ.
Новите правила ќе важат за 30 европски земји
ETIAS ќе се применува во 30 европски земји, меѓу кои се Германија, Франција, Италија, Австрија, Грција, Хрватска, Словенија, Швајцарија и Кипар.
Тоа значи дека македонските граѓани ќе треба да ја завршат електронската процедура пред да тргнат на туристичко, деловно или друго краткорочно патување во овие земји.
Најголемиот дел од барањата се очекува да бидат обработени за неколку минути.
Сепак, во одредени случаи постапката може да трае подолго, особено доколку се побараат дополнителни информации или документи.
Затоа европските институции препорачуваат барањето да се поднесе навреме, пред планираното патување.
Одобрението не гарантира автоматски влез во ЕУ
Иако патникот ќе има важечко електронско одобрение, тоа не значи дека автоматски ќе може да влезе во земјата во која патува.
Конечната одлука и понатаму ќе ја носат граничните службеници, кои ќе проверуваат дали се исполнети сите услови за влез.
Покрај важечкиот пасош и ETIAS, од патниците може да се побараат дополнителни информации за целта на патувањето, времетраењето на престојот и финансиските средства со кои располагаат.
Граѓаните засега не треба да плаќаат ништо
Иако воведувањето на ETIAS се планира за 2027 година, точниот датум за почетокот на неговата примена сè уште не е официјално објавен.
Системот моментално не е активен и не прима барања за електронски одобренија.
Европските институции најавуваат дека граѓаните ќе бидат навремено информирани за почетокот на примената.
Во меѓувреме, патниците треба да бидат внимателни со интернет-страници што нудат посредување или наплата за ETIAS, бидејќи официјалната процедура за пријавување сè уште не е започната.
Новата мерка е дел од пошироките напори на Европската Унија за подобра контрола на надворешните граници и зајакнување на безбедноста, без укинување на безвизниот режим за државјаните на земјите на кои тој им е одобрен.
