Ново научно истражување нуди едно од најубедливите објаснувања досега за тоа како древните Египќани успеале да ја изградат Големата пирамида во Гиза без модерна механизација, кранови и тешка технологија. Според моделот на истражувачот Висенте Луис Росељ Роиг, камените блокови можеби биле пренесувани преку систем од спирални рампи вградени во рабовите на самата пирамида, кои потоа биле пополнувани како што градбата се приближувала кон крајот.
Големата пирамида, изградена околу 2560 година пред новата ера како гробница на фараонот Куфу, е висока околу 146,6 метри и има основа од приближно 230 метри по страна. Се проценува дека е составена од околу 2,3 милиони камени блокови, најчесто од варовник, а дел од нив тежеле од неколку до повеќе тони. За пирамидата да биде завршена во рамки на околу 27 години од владеењето на Куфу, во просек требало да се поставува по еден блок на секои неколку минути.
Досегашните теории најчесто се вртеа околу големи надворешни рампи, странични рампи, цик-цак системи или една внатрешна спирална рампа. Но секое од тие објаснувања имаше слабости: надворешните рампи би барале огромна количина материјал и би оставиле траги, додека една единствена внатрешна рампа, според новото математичко моделирање, би барала речиси половина век за да се заврши градбата.
Новата хипотеза предлага поинаков систем: не една, туку четири рампи кои истовремено се движеле спирално по рабовите на пирамидата. Секоја од нив започнувала од различна точка во близина на основата, а како што градбата растела, рампите се приспособувале, се намалувале и на крај биле пополнети. На тој начин, пирамидата би можела да се гради паралелно од повеќе страни, без огромна надворешна конструкција и без видлив „отпечаток“ по завршувањето.
Во научниот труд објавен во списанието npj Heritage Science, кое е дел од портфолиото на Nature, авторот користи компјутерски модел што ги спојува геометријата на пирамидата, логистиката на транспортот и структурната издржливост. Моделот покажува дека ваков адаптивен систем со повеќе рампи би можел да овозможи градба во период од 20 до 27 години, што се вклопува во историската рамка за владеењето на Куфу.
Клучниот дел од теоријата е дека рампите не биле класични надворешни патеки, туку „вградени“ канали по рабовите на конструкцијата. Тие би се создавале со привремено изоставување дел од блоковите, низ кои работниците би ги влечеле камењата нагоре со санки, јажиња, дрвени елементи и подмачкани патеки. Потоа тие празнини би се пополнувале, па завршената пирамида не би оставила очигледен доказ за користената рампа.
Сепак, ова не значи дека мистеријата е целосно затворена. Египтологот Роланд Енмарч од Универзитетот во Ливерпул оценува дека објаснувањето е многу интересно и уверливо, но дека ќе бидат потребни дополнителни докази, особено нови скенирања што би покажале структурни аномалии на аглите, каде што рампите би го менувале правецот.
Затоа, најточната формулација е дека станува збор за силна и проверлива научна хипотеза, а не за конечно археолошко решение. Нејзината вредност е токму во тоа што не се потпира на митови, туку на математика, инженерство и можни траги што во иднина може да се бараат со современи скенирања.
Ако моделот се потврди, тој би можел да помогне не само во разбирањето на Големата пирамида во Гиза, туку и на начинот на кој биле градени други пирамиди во древен Египет. Во секој случај, новото истражување уште еднаш покажува дека најголемата мистерија на пирамидите можеби не е во тоа „кој“ ги изградил, туку колку прецизно древните Египќани знаеле да организираат труд, простор, материјал и време.
