домаМакедонијаДали климатските промени сепак можат да имаат и некои позитивни ефекти во...

Дали климатските промени сепак можат да имаат и некои позитивни ефекти во Македонија?

- Advertisement -spot_img

Иако за климатските промени често се зборува во негативна конотација, сепак тие имаат и одредени позитивни ефекти.

Од Центарот за климатски промени Скопје објаснуваат дека климатските промени можат да донесат одредени придобивки и во земјава. Тука ги набројуваат поблагите зими, кои можат да ја намалат потребата од греење, а подолгиот период со температури погодни за раст може да им даде на дел од земјоделците поголема флексибилност при изборот на сорти и термини за сеидба. Сепак, како што додаваат, овие можности зависат од местото, сезоната и степенот на затоплување. Но, Меѓувладиниот панел за климатски промени (IPCC) проектира претежно негативни последици за јужните делови на Европа, меѓу кои недостиг од вода, загуби во земјоделството и поголема потреба од ладење.

„Подолгата вегетациска сезона може да отвори можности за одредени култури, но сама по себе не гарантира повисок принос. Според Четвртиот национален извештај за климатски промени, во периодот 1991-2020 вегетациската сезона во Гевгелија била 16 дена подолга, а во Берово четири дена пократка, во споредба со референтниот период. Проекциите во истиот извештај покажуваат дека сезоната може да се продолжи во голем дел од земјата, со разлики меѓу регионите и климатските сценарија. Овој показател е заснован на температурата на воздухот: тој не кажува дали во тие дополнителни денови ќе има доволно вода за раст, ниту дали културите ќе бидат изложени на екстремна жештина“, велат од Центарот за климатски промени Скопје.

Како што наведуваат, лозарството е конкретен пример за таа разлика. Истражувачи од Факултетот за земјоделски науки и храна при УКИМ ја анализирале сортата вранец на осум локации во Тиквешкиот и Велешкиот лозарски регион во сезоната во 2024 година.

„Според резултатите претставени во конференциски постер, теоретски пресметаниот принос бил понизок за 6,4 отсто кај наводнуваните и 14,8 отсто кај ненаводнуваните насади, во споредба со повеќегодишните референтни вредности за сортата. Наодот се однесува на една сезона и не може да се генерализира за целото лозарство. Сепак, покажува како екстремната жештина и недостигот од вода можат да го ограничат приносот и кај сорта приспособена на топли лета“, додаваат од Центарот за климатски промени.

Велат дека помалата потреба од греење во зима треба да се разгледува заедно со поголемата потреба од ладење во лето.

„Според моделирање објавено од Светската банка, во централните делови на Скопје бројот на ноќи во кои температурата останува над 25 °C би можел да порасне од 16 на 31 годишно до 2050 година, според разгледаното климатско сценарио. Во истото сценарио, моделскиот показател за потенцијалната потреба од ладење се зголемува за околу 52 отсто. Тоа не е прогноза за раст на сметките или на потрошувачката на струја за истиот процент. Податокот покажува колку би се зголемила потребата од ладење поради повисоките температури. За домаќинствата без соодветно ладење, тоа може да значи повеќе ноќи во прегреан дом и поголем ризик за здравјето“, објаснуваат од Центарот за климатски промени Скопје.

На ниво на земјата, додаваат дека можните придобивки во одделни сектори треба да се стават во контекст на пошироките ризици. Според извештајот на Светската банка за климатски промени и развој, без вложувања во приспособување, очекуваните економски штети во 2050 година се проценуваат на околу 4 отсто од БДП. Извештајот ја наведува оваа бројка како долна процена. Таа се однесува на штетите во самата 2050 година, а не на збирот на штетите дотогаш.

„За Центарот за климатски промени, практичното прашање е како да ги искористиме можностите таму каде што постојат, а истовремено да ги намалиме загубите. Во земјоделството, тоа значи изборот на култури и термини за сеидба да се приспособува на локалните услови, особено на достапноста на вода и ризикот од суша. Во градовите, повеќе сенка и зеленило и подобро изолирани згради можат да помогнат да се намали изложеноста на жештина. Поблагата зима или подолгата вегетациска сезона може да биде предност во одредени услови. За земјата како целина, приоритет останува да ги намалуваме емисиите и навреме да ги заштитиме луѓето, водните ресурси и производството на храна“, изјавија од Центарот за климатски промени Скопје.

Инаку, во медиумите последниве години читаме дека климатските промени предизвикуваат штети во светот, и дека се закана за производството на кафе во Бразил, за какаото во Африка, за насадите со маслинки во Шпанија и слично.

- Advertisement -spot_img
Најчитани
- Advertisement -spot_img
Stay Connected
10,404фановикако
61,453претплатницисе претплатите
- Advertisement -spot_img
Поврзани вести
- Advertisement -spot_img