Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп започна нов обид за прекин на војната во Украина. Мировната рамка „протече“, предизвикувајќи длабока загриженост кај украинските функционери. Денеска се појавија извештаи за подготвен предлог од САД и Русија кој бара големи отстапки од Украина.
План кој многу му одговара на Путин
Новиот мировен план, како што откри извор од Кабинетот на претседателот, е дело на специјалниот претставник на Трамп, Стив Виткоф, кој бил во директен контакт со Кирил Дмитриев, главниот економски преговарач на Русија, пишува Kyiv Independent. Деталите од нацрт-планот од 28 точки беа протечени повеќе од три недели по нивните состаноци во Мајами. Извор од администрацијата на Трамп потврди дека САД веќе ги информираат претставниците на Украина и Европа за планот.
Според медиумските извештаи, планот бара од Киев да се откаже од источниот регион Донбас што сè уште го контролира, значително да ги намали своите вооружени сили и да се откаже од многу системи за оружје.
Украинците се многу незадоволни
Извор во канцеларијата на Володимир Зеленски изрази големо незадоволство од планот, наведувајќи дека Вашингтон се чини дека се наклонува кон рамка усогласена со барањата на Москва. Кремљ, чувствувајќи ја слабеењето на позицијата на Украина на бојното поле и искористувајќи ги последиците од неодамнешниот корупциски скандал близок до претседателот Володимир Зеленски, дополнително ги зајакна своите веќе максималистички услови.
Претседателот Зеленски постојано ги отфрла сите територијални отстапки кон Русија. Од друга страна, рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров изјави претходно овој месец дека предусловите на Москва за мир, вклучително и отстапувањето на територија и ограничувањата на војската, не се променети од 2024 година.
Висока делегација на Пентагон пристигна во Киев
Паралелно со политичките преговори, се чини дека се оформува и воен мировен пат. Висока делегација на Пентагон, предводена од секретарот на американската армија Ден Дрискол, пристигна во Киев за да „разговара за напорите за завршување на војната“. Тимот се сретна со украинскиот премиер Јулија Свириденко утрово и се очекува да се сретне со претседателот Зеленски подоцна.
Тоа е највисоко рангирана воена делегација што го посетила Киев откако Трамп ја презеде функцијата. Украински функционер изјави за Си-Би-Ес дека разговорите ќе се фокусираат на воената ситуација на теренот и плановите за евентуално прекин на огнот, објави BBC.
Неименуваниот функционер додаде: „Претседателите Зеленски и Трамп веќе се согласија да ги прекинат борбите по постојните фронтовски линии, а има и договори за обезбедување безбедносни гаранции“. Се очекува делегацијата да отпатува за Москва по посетата на Украина на разговори со руските претставници.
Рубио споменува „тешки, но неопходни отстапки“
Ниту Вашингтон ниту Москва официјално не ги потврдија деталите од планот. Сепак, американскиот дипломат Марко Рубио напиша на социјалната мрежа X дека постигнувањето „траен мир ќе бара од двете страни да се согласат на тешки, но неопходни отстапки“.
Самиот Трамп истиот ден изјави дека сè уште се надева дека ќе ја запре војната: „Јас ги запрев осум војни. Имам уште една со Владимир Путин. Малку сум разочаран од Путин. Потребно е подолго отколку што мислев“.
Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, во четврток изјави дека се случиле „контакти“ со САД, но дека не се водат „консултации или преговори“. Европските претставници, кои наводно не биле вклучени во изготвувањето на предлогот, изразија загриженост. Шефицата за надворешна политика на ЕУ, Каја Калас, предупреди дека секој план за успех мора да ги вклучи Украинците и Европејците, додека францускиот министер за надворешни работи, Жан-Ноел Баро, рече дека „Украинците не сакаат никаква форма на капитулација“.
По состанокот со американската делегација, украинскиот министер за одбрана Денис Шмихал објави: „Фокусирани сме на следните чекори за спроведување на историските одбранбени договори постигнати од претседателот Зеленски и претседателот Трамп“.
Мировен план во сенка на еден од најсмртоносните напади врз цивили
Веста за мировниот план се појави истиот ден кога рускиот ракетен напад врз станбени згради во западниот украински град Тернопил уби најмалку 26 лица, вклучувајќи деца, а 22 лица се водат како исчезнати. Во времето на нападот, претседателот Зеленски беше во Турција за да „ги оживее преговорите“ со Русија.
По враќањето, Зеленски рече дека „само претседателот Трамп и САД имаат доволно сила конечно да ја завршат војната“, додавајќи дека Украина поддржува „секој силен и праведен предлог за завршување на оваа војна“. Во меѓувреме, потврдено е дека специјалниот пратеник за Украина, Кит Келог, кој се смета за важен поддржувач на Киев во Белата куќа, ја напушта својата функција во јануари.
