Шпанскиот премиер Педро Санчез распиша предвремени парламентарни избори за 29 ноември, објави тој утрово во вонредно свикана институционална изјава од палатата Монклоа.
Одлуката доаѓа само три дена по големиот пораз на неговата малцинска влада во парламентот, каде што пратениците отфрлија два клучни декрети со кои владата на Санчез се обиде да одговори на продлабочувањето на кризата со домувањето.
Ова ќе го заврши сегашниот шпански законодавен дом околу девет месеци пред предвиденото.
Непосредната причина за одлуката беше гласањето одржано во петокот. Конгресот на пратениците ги отфрли двата владини декрети за домувањето.
Првиот пакет не успеа со 172 гласа „за“ и 178 „против“, додека вториот доби 166 гласа „за“ и 184 „против“. Конзервативната ПП, крајно десничарската Вокс и каталонските Хунтс гласаа против двата пакета. ПНВ и Коалисион Канарија беа исто така против вториот декрет.
Особено важен за малцинската влада на Санчез беше потегот на Хунтс, партијата на Карлес Пуџдемон, чии гласови од почетокот на овој мандат беа клучни за усвојувањето на голем број закони.
Непосредно пред гласањето, Хунтс побара од владата да ги повлече двата декрети и повторно да преговара за текстот. Владата одби и ги испрати предлозите на гласање.
Декретите содржеа низа мерки со кои владата се обиде да ја ублажи кризата со домувањето, која стана една од главните политички теми во Шпанија во последните месеци.
Меѓу другото, тие предвидуваа продолжување на заштитата на ранливите категории граѓани од иселувања до крајот на 2030 година, двегодишно продолжување на одредени постојни договори за изнајмување, построги правила за краткорочни и сезонски изнајмувања и ограничување на купувањето станови од компании и фондови што владата ги смета за шпекулативни.
Вториот декрет предвидуваше автоматско продолжување на договорите за закуп под одредени услови, што беше едно од главните барања на левичарскиот коалициски партнер на Санчез, Сумара, и организациите на закупувачи.
Гласањето се одржа во време на големи протести за домувањето. Мобилизацијата дополнително се засили по иселувањето на 87-годишната Марикармен Абаскал во Мадрид, чиј случај стана симбол на проблемите со зголемувањето на кириите и достапноста на домувањето.
Во текот на викендот, протести се одржаа во неколку шпански градови, а прашањето за домување дополнително го зголеми притисокот врз владата на Санчез.
По поразот во парламентот, Санчез го помина целиот викенд разговарајќи со министрите и лидерите на неговата Социјалистичка работничка партија и размислувајќи дали ќе се обиде да го продолжи својот мандат или да го распушти парламентот.
Датумот на изборите е определен според роковите на шпанскиот изборен закон. По распуштањето на парламентот и објавувањето на одлуката во службениот весник, до изборите мора да поминат 54 дена.
Доколку декретот за распуштање на парламентот биде објавен утре, 6 октомври, првиот можен датум за избори ќе биде точно во недела, 29 ноември.
Санчез е на власт од 2018 година, кога стана премиер по гласањето за недоверба на конзервативниот премиер Маријано Рахој. По последните избори во 2023 година, тој остана на власт благодарение на коалицијата со Сумар и поддршката на неколку регионални и сепаратистички партии, вклучувајќи ги и Хунтс.
Токму зависноста од овие партии за време на мандатот честопати го отежнуваше донесувањето на законите низ парламентот. Неуспехот со двата декрети за домување сега беше најновиот во низата индикатори за тоа колку кревко стана парламентарното мнозинство на Санчез.
