Србија не може да стане европска земја ако води неевропска политика кон своите соседи, изјави претседателот на Европското движење во Србија, Радомир Диклиќ, на отворањето на јавната дебата „Србија и нејзините соседи меѓу меѓународните промени и европската интеграција – кон враќање на пријателството“ во Европската куќа во Белград.
„Насловот на овој форум не е случаен. Имаме една изрека: „Блискиот сосед е подобар од далечен брат“. Ми се чини дека многу добро ја покажува потребата од промена во нашата надворешна политика, како во билатералните односи, така и во односите во регионот. Бидејќи денес оваа политика, за жал, е мешавина од национализам, реваншизам, историски ревизионизам и идеи како што е „српскиот свет“. Владата истовремено создава тензии, а потоа ги гаси“, рече Диклиќ.
Тој додаде дека односите со соседите „не се второстепено прашање за идната демократска Србија, туку дел од одговорот на прашањето каква земја сака да биде Србија“.
„Јасно е дека демократска Србија треба да направи сериозен пресврт. Прашањето не е за тоа да бидеме попријателски настроени кон нашите соседи. Ова е прашање од национален интерес. Нашиот економски развој, безбедноста, енергијата, европската интеграција и нашата позиција во Европа директно зависат од квалитетот на нашите односи со земјите околу нас“, рече Диклиќ.
Тој рече дека на Србија ѝ е потребна нова регионална политика заснована на „меѓусебна доверба, почитување на суверенитетот на нашите соседи, солидарност, регионална безбедност и јасна европска посветеност“.
Диклиќ нагласи дека постојат многу регионални иницијативи, вклучувајќи го Берлинскиот процес, Советот за регионална соработка и Заедницата за транспорт и енергија, но без доверба, политичка волја и доследно спроведување на договореното, „сè останува мртва буква на хартија“.
„Нашата почетна позиција е едноставна: Србија не може да стане европска земја ако води неевропска политика кон своите соседи. Затоа, потребно е да се врати пријателството. Ако сакаме поинаква Србија, ќе мора да имаме поинаква политика кон нашите соседи и регионот“, заклучи Диклиќ.
Милан Игрутиновиќ од Центарот за европски студии рече дека балканскиот регион во моментов „ги сноси последиците од релативниот неуспех на мултилатералните формати“.
Според него, европската политичка соработка и состаноците ЕУ-Западен Балкан продолжуваат, но Берлинскиот процес повеќе не е она што беше пред десет години под Ангела Меркел, главно поради промените во Германија и војната во Украина, што турна голем број други теми во втор план.
Игрутиновиќ, исто така, рече дека дел од ЕУ „не го гледа проширувањето кон Западен Балкан како дел од решението за сопствените егзистенцијални проблеми“.
Дебатата ја организираше Форумот за меѓународни односи на Европското движење во Србија, кој рече дека на земјата ѝ е потребна „нова регионална политика“.
„Главната цел на новите, демократски иницијативи за регионална соработка треба да биде зајакнување на односите преку градење колективно чувство на близина и безбедност во Западен Балкан“, се вели во соопштението.
