Критичарите сметаат дека „заедничката мапа“ на шведската култура, која игнорира сè по 1975 година, е „исклучувачка“ и претставува „националистички образовен проект“. Еве зошто.
Замислете ја амбициозната, но неблагодарна задача да се сумира целата култура во само 100 дела, брендови и идеи, пишува Еuronews.
Токму тоа го направи шведската влада, по неколку години работа и осум милиони круни (околу 727.000 евра, според Sweden Herald). Историчарот Ларс Трегорд ја предаде „шведската културна канон-листа“ на министерката за култура на прес-конференција во Упсала.
Листата, која има за цел да дефинира што значи да се биде Швеѓанец и да воспостави „заедничка мапа и компас“ за граѓаните и новите доселеници, е дел од политичката агенда на националистичките, антимигрантски Шведски демократи и беше вклучена во изборната програма на десничарската коалиција.
Што влезе во изборот?
Нобеловата награда, Пипи Долгиот Чорап, ИКЕА, татковското породилно отсуство и Библијата на Густав Васа од 1541 година.
Меѓу другите се: култниот филм „Седмиот печат“ на Ингмар Бергман, сликите на Хилма аф Клинт, градската сала во Стокхолм, традицијата „Allemansrätt“ (правото на движење низ природа), кахелната печка (Kakelugn) од 18 век и песни на Еверт Тоб.
Но… АББА?
Да, АББА – најпознатата културна икона на Шведска – не е на листата.
Објаснувањето? Делата мора да бидат стари најмалку 50 години. Но… АББА се формирале во 1972, победиле на Евровизија во 1974, и го издале албумот „ABBA“ во 1975. Значи, според сопствените критериуми, тие се квалификуваат.
Парламентарецот Јан Ериксон ја нарече АББА „еден од најважните симболи на шведската култура“ и на социјалните мрежи праша: „Што, по ѓаволите, мислеле?“
Правилата за старосна граница исто така исклучуваат речиси сите придонеси на имигрантите во Шведска – петтина од популацијата, од кои повеќето дошле по 1975.
Исто така, листата е доминирана од христијански културни објекти – со само едно еврејско спомнување и без никакво вклучување на муслиманската заедница, најголемата не-христијанска верска група во Шведска.
Шведската академија, како и претставници на домородните групи Саами и Торнедалиен, ја осудија листата како ограничувачка и исклучувачка.
Писателката со иранско потекло Шора Есмаилијан изјави дека вакви канон-листи нема да придонесат за „општество на еднаквост и добредојде“.
Премиерот Улф Кристерсон ја бранеше иницијативата како важна за „разбирање на културата што ја формирала земјата“, особено за новодојденците и младите.
Министерката Лиљестранд пак тврдеше дека канонот е „алатка за едукација, заедништво и инклузија“.
Но ако сакате да избегнете критики дека правите скап националистички проект кој го исклучува мултикултурното наследство – можеби не заборавајте дека интернационализмот не е закана. Тој е збогатување.
