Бугарската потпретседателка Илијана Јотова побара да не се поврзуваат техничките барања со политички толкувања во предметите „ОМО Илинден против Бугарија“, кои со години се следат во рамки на Советот на Европа поради прашањето за регистрација на здруженија.
Јотова за темата разговарала со претставници на Советот на Европа и на Европскиот суд за човекови права, при што изразила очекување дека наскоро ќе заврши мониторингот над Бугарија за извршување на пресудите. Според неа, Софија веќе презела законски, институционални и практични мерки за олеснување на процесот за регистрација на здруженија.
„Неприфатливо е да се поврзуваат технички барања со политички толкувања“, изјавила Јотова, пренесуваат бугарските медиуми.
Предметите „ОМО Илинден против Бугарија“ се однесуваат на повеќегодишните одбивања на бугарските институции да регистрираат здруженија поврзани со Македонците во Бугарија. Европскиот суд за човекови права во повеќе случаи утврдувал повреди на правото на здружување, а Комитетот на министри на Советот на Европа го следи извршувањето на тие пресуди.
Софија тврди дека проблемот е административен и правен, а не политички. Бугарските власти со години инсистираат дека регистрацијата на здруженија мора да се движи во рамки на домашното законодавство и дека не станува збор за признавање малцински статус. Од друга страна, македонските организации и дел од меѓународните набљудувачи предупредуваат дека токму повторените одбивања за регистрација покажуваат системски проблем со правото на здружување.
Изјавата на Јотова доаѓа во период кога односите меѓу Скопје и Софија остануваат чувствителни, а прашањата за идентитетот, малцинствата, говорот на омраза и европските обврски постојано се враќаат во политичката дебата. Иако предметите пред Советот на Европа формално се однесуваат на човекови права и регистрација на здруженија во Бугарија, тие неизбежно добиваат и поширока политичка тежина во македонско-бугарските односи.
За Бугарија, затворањето на мониторингот би било потврда дека институциите направиле доволно за да ги исполнат барањата на Европскиот суд за човекови права. За организациите поврзани со Македонците во Бугарија, клучното прашање останува дали измените навистина ќе овозможат практична регистрација или ќе останат само формално исполнување на европските препораки.
Токму тука е суштината на спорот. Софија го претставува прашањето како техничко и правно, додека македонските организации го гледаат како прашање на слобода на здружување и признавање на реално постоечки граѓански права. Од одлуките на Советот на Европа ќе зависи дали Бугарија ќе излезе од мониторингот или предметите „ОМО Илинден“ ќе останат отворена точка во европската агенда за човекови права.
