-9 C
Skopje
Wednesday, January 20, 2021

Симовски: Сè уште сум оптимист дека законот за попис ќе се донесе пред изборите

Најчитани вести

Пописот обезбедува огромен фонд податоци што на општеството му се исклучително битни при градењето стратегии и политики на развој, а недостигот на информации не ви дава можност за квалитетно планирање на која било активност. Веројатно нивото на инвестиции во земјата е такво какво што е бидејќи потенцијалните инвеститори немаат податоци. Пописот е битен бидејќи опфаќа сè и ги собирате информациите за сите релевантни единици, додека другите статистички истражувања во принцип се базираат на репрезентативен примерок. Кога се работи со примерок секогаш постои ниво на статистичка грешка. Рамката од која ние го влечеме примерокот е стара 18 години и колку е квалитетен тој примерок е веќе прашање, вели во интервју за МИА директорот на Државниот завод за статистика Апостол Симовски.

Изминатава 2019 година е многу интересна за ДЗС, не само поради интензивните подготовки за пописот, туку и големиот број активности за градење на целиот статистички систем во земјата.

– Две илјади и деветнаесетта година ја посветивме на европската агенда, односно интензивно работевме на достигнување на стандардите што ги има поставено европската статистика во моментот. Во овој период се обрна најголемо внимание на градењето на капацитетите на Заводот, во смисла за покачување на нивото на знаење во областа на статистиката, во спроведување на постојните истражувања и постигнување повисоки стандарди со нив, но и воведување повеќе нови истражувања што досега не сме ги спроведувале, а се некое ниво што има потреба, вели Симовски.

Споменувате нови статистички истражувања, кои би ги издвоиле како поинтересни?

– Имаме новини во делот на национални сметки. Една област што ја покриваме статистички и тука правецот на усогласување со стандардите на ЕУ е постигнување на тие стандарди што се во областа на економските сметки на државата. Не сме ги постигнале сите, но одиме во тој правец. Променивме многу во начинот на пресметка на сите овие индикатори. Воведовме ново софтверско решение, што овозможува полесен начин на комуникација со сите тие влезни информации за пресметка на бруто-домашниот производ по производствен, по расходен метод итн. Воведовме нови техники на прибирање на податоците, особено во социјалните статистики. Најголемите анкети што ги спроведува ДЗС, како што се анкетата за работна сила, за потрошувачка во домаќинството, за условите за живеење, веќе не ги спроведуваме со користење хартиени прашалници, туку со користење посебни апликации, кои даваат можност и за побрзо и за прибирање многу поквалитетни податоци со таа анкета. Го усовршивме целосно статистичкиот регистар на деловни субјекти, што е крупна активност, бидејќи сите економски истражувања се базираат на овој регистар. Тргнуваме во воведување нови истражувања во судските статистики.

Државниот завод за статистика тековно емитува статистички податоци, но како го позиционирате немањето попис во релевантноста на тие податоци?

– Самиот попис обезбедува огромен фонд податоци што на општеството му се исклучително битни при градењето стратегии и политики на развој. Нема сегмент во општеството што не зависи од податоците од пописот. Кој било што треба да донесе некаква одлука, дали е одлука за развој на Владата или министерствата, дали е тоа бизнис-секторот, дали се тоа потребите на научната јавност или невладиниот сектор. Недостигот на информации не ви дава можност за квалитетно планирање на што било… Ако ги немате овие информации, може да влезете во една авантура, да потрошите огромни средства за нешто што нема да има никаква функција, а да останете куси со средства за нешто што навистина има потреба.

Кој било деловен субјект, посочува Симовски, како ќе се реши да инвестира во нешто во својот сопствен развој или градење нови капацитети, ако нема информации прво за расположлива работна сила, дали имаме доволно и каква расположлива работна сила.

Многу информации се потребни за една ваква одлука. Веројатно нивото на инвестиции во земјата е такво какво што е поради тоа што немаат податоци тие што сакаат да инвестираат и најчесто откажувањата се откако ќе видат дека не располагаат со вакви потребни податоци.

Но, сепак имаме некакви бројки за сите овие сегменти…

– Пописот е меѓу малиот број статистички истражувања што има целосен дофат на појавата. Другите статистички истражувања во принцип се базираат на репрезентативен примерок. Кога се работи со примерок секогаш постои ниво на статистичка грешка. Колку тој примерок е поголем, таа статистичка грешка е помала. Кај пописот ја немате таа статистичка грешка, бидејќи опфаќа сè и ги собирате информациите за сите релевантни единици на тоа истражување. Затоа е битен тој попис, меѓутоа е преголема и прескапа операција за да се спроведува постојано… Пописот ни дава рамка за извлекување примерок и колку е постар податокот од пописот, во нашиот случај веќе 18 години немаме попис. Таа рамка од која ние го влечеме примерокот е стара 18 години, колку е квалитетен тој примерок е веќе прашање, бидејќи премногу време е поминато и премногу промени се случиле со составот, структурата и разместеноста на целокупното население и веќе почнувате да се сомневате и во квалитетот на примерокот. Факт е дека правиме ажурирање на таа рамка, но тоа не го дава ефектот како и пописот.

Во тој контекст, колку ја чини државата одложувањето на пописот?

– Сметам дека нема човек што може да го пресмета тоа, бидејќи потенцијалните финансиски текови во државата што може да се случат ако имаме податоци се големи. Не знаеме колкава би била примарно заинтересираноста на странскиот фактор за инвестирање ако ги има сите релевантни информации, меѓутоа во секој случај тоа се големи суми. Од друга страна се трошоците што сами ги правиме немајќи податоци, па некогаш ќе се впуштиме во некаква инвестиција што нема да даде плод или, обратно, нема да се впуштиме во инвестиција, исто така чини пари.

Предлог-законот за попис заглави во собраниска комисија, дали ги видовте забелешките на опозицијата?

– Донесувањето на овој закон не е тежок проблем. Може да се донесе брзо бидејќи бара просто мнозинство во Парламентот, но целта не е само да се донесе закон. Целта е сите политички субјекти да застанат зад тој закон и да го поддржат. Пописот не може да го спроведете ако ја немате и таа политичка логистика и волја да се спроведе. Целта е да има консензус кај сите политички субјекти во Парламентот кога се донесува овој закон. Опозицијата излезе со 23 барања што сметаше дека треба да бидат вклучени, од кои најголем дел воопшто и не може да бидат прифатени бидејќи водеа кон она што се случи со пописот во 2011 година.

Повеќе вести

- Advertisement -

Најнови вести