-4.3 C
Skopje
Wednesday, January 20, 2021

Крај на иранскиот нуклеарен договор?

Најчитани вести

По САД, и Иран се откажува од меѓународниот договор за развој на иранската нуклеарна програма, очигледно губејќи го трпението во исчекување конкретни чекори од другите потписници на спогодбата, пред сѐ од трите членки на Европската Унија – Германија, Франција и Британија. Станува збор за чекори што би воделе кон продолжување на нормалните трговски односи со Техеран, кои беа нарушени од едностраното воведување на американските противирански санкции, пред сѐ против енергетскиот и финансискиот сектор на Иран. Ваквиот развој на настаните, како што оценува порталот „Геополитика“, укажува на тоа дека администрацијата на Доналд Трамп има сосема поинаква политичка цел, а тоа е соборување на иранската влада и целосна промена на политичкиот и општествениот систем во земјата, што се обидува да го постигне исклучиво со остри санкции и целосна блокада на иранскиот извоз на нафта.

Заменик-шефот на иранската дипломатија Абас Аракчи, кој е и главен преговарач во спроведувањето на нуклеарниот договор, завчера потврди дека Техеран почнува со збогатување на ураниумот на ниво поголемо од 3,67 отсто.

Аракчи порача дека почетокот на збогатување ураниум е втората фаза во намалувањето на иранските обврски од договорот. Според него, тоа ќе продолжува да се зголемува на секои 60 дена, доколку не се придржуваат до своите обврски и другите потписнички на договорот од 2015 година.

– Иако вратата за дипломатија и натаму е отворена, неопходни се нови иницијативи за решавање на настанатата ситуација. На Европската Унија ќе ѝ испратиме изјава дека Техеран запира со исполнување дел од обврските од нуклеарниот договор – додаде Аракчи.

Иран повеќепати ги предупреди другите земји-потписнички дека ќе биде принуден да го направи тој чекор, бидејќи од мај минатата година и воведувањето на американските санкции единствено Техеран во целост ги спроведува обврските од одговорот. На тој начин, како што оценува „Геополитика“, администрацијата на Трамп го доби токму тоа што го бараше – конечен колапс на нуклеарниот договор, кого го смета за штетен за САД и покрај фактот дека токму Вашингтон го иницира и беше еден од главните креатори на неговите одредби и усвојувањето во 2015 година. Покрај САД и трите членки на ЕУ, потписници на договорот се и Русија и Кина. Со договорот беа предвидени големи и стриктно прецизни рестрикции во развојот на иранската нуклеарна програма, кои Техеран целосно ги почитуваше, а за возврат другата страна се обврза на укинување на санкциите на ОН против Иран, како и едностраните американски санкции и санкции на ЕУ против оваа земја. Меѓу другото, една од главните одредби на договорот беше и иранската обврска во наредните 15 години да не збогатува ураниум на ниво поголемо од 3,67 процент, да не создава резерви на збогатен ураниум поголеми од 300 килограми, како и откажување од напорите за производство на нуклеарна бомба.

Интересно е тоа што американскиот претседател изминатите недели, по првичните најави за иранско откажување од преземените обврските од договорот, постојано изјавува дека САД никогаш нема да му дозволат на Иран да произведе нуклеарно оружје. А токму споменатиот договор, кој Трамп еднострано го напушти, беше најдобра и единствена вистинска гаранција дека нема да се случи тоа.

– Од сето тоа очигледно е дека администрацијата на Трамп всушност има сосема поинаква политичка цел, а тоа е соборување на иранската влада и комплетна измена на политичкиот и општествен систем во Иран, кој се обидува да го постигне исклучиво преку остри санкции и блокада на иранскиот извоз на нафта. На оваа блокада, покрај САД, според плановите на Вашингтон, целосно би се приклучила и ЕУ, како и преостанатиот „цивилизиран“ свет – заклучува во својата анализа порталот „Геополитика“.

Повеќе вести

- Advertisement -

Најнови вести